Napinacz pasa bezpieczeństwa: ładunek, ogranicznik siły i wymiana po zadziałaniu
Napinacz pasa bezpieczeństwa to element biernego bezpieczeństwa, który w chwili wypadku napina taśmę pasa, żeby jak najszybciej związać ciało osoby w aucie z konstrukcją pojazdu. Bez niego w zderzeniu czołowym zapięty kierowca i tak przesuwa się do przodu i uderza w taśmę.
Dwie odmiany
Napinacz mechaniczny działa na sprężynie. W nowoczesnych pasach montuje się pirotechniczny: niewielki ładunek wybucha i w ułamku sekundy skraca pas o kilkanaście centymetrów, zwykle najwyżej o piętnaście. Taki mechanizm montuje się od lat 90. XX wieku w zwijaczu albo w zamku pasa. W materiałach dla ratowników pojawia się opis, według którego pas potrafi zostać zwinięty o około 200 mm w 10 milisekund. Zapięcie jest wtedy odciągane do tyłu, a osoba dociskana do fotela.
Po co ogranicznik siły
Zbyt mocne szarpnięcie też rani: ucierpieć mogą żebra, miednica i przepona. Dlatego napinacz współpracuje z ogranicznikiem siły. W jednym z rozwiązań to blaszka stalowa, która pęka, gdy nacisk pasa na ciało jest za duży. Producenci podają, że ogranicznik wbudowany w napinacz zmniejsza naciąg danego pasa, gdy układ wykryje jego nadmiar. Pierwsze takie rozwiązanie zastosowało Renault.
Kiedy zadziała
Instrukcja jednego z producentów opisuje, że napinacze uruchamiają się przy dostatecznie silnym zderzeniu, a w autach z bocznymi i kurtynowymi poduszkami także przy uderzeniu z boku.
Po wystrzale
Napinacz jest urządzeniem jednorazowym.
Po zadziałaniu pas jest zablokowany, a zespół trzeba wymienić albo oddać do regeneracji w specjalistycznym serwisie SRS, który sprawdzi też powiązane elementy układu. Zespół mocno się nagrzewa. Przez kilka minut po zadziałaniu nie wolno go dotykać. Pasy każdego typu wymienia się również wtedy, gdy były użyte w czasie zderzenia, choć napinacz nie odpalił.
Jeżeli po wypadku świeci kontrolka SRS lub poduszek, zablokowanego pasa nie odblokowuje się na siłę, tylko oddaje auto do serwisu. Pas zablokowany bez zderzenia, na przykład po przechyleniu auta lub skręceniu taśmy, to inna sytuacja i zwykle chodzi wtedy o zwijacz. Znaczenie kontrolek na desce wyjaśnia poradnik o kontrolkach w samochodzie.
Gdzie to widać w ocenie auta
Przypominanie o pasach należy do elementów oceny asystentów bezpieczeństwa w testach opisanych w haśle o Euro NCAP. Zasady zapinania pasów i wyniki badań o ich skuteczności zebrano w tekście o pasach bezpieczeństwa, a współpracę z poduszkami wyjaśnia opis działania poduszki powietrznej.