Valvetronic BMW: ilość powietrza reguluje wznios zaworów
Valvetronic to układ BMW, który płynnie zmienia wznios zaworów dolotowych i w ten sposób dozuje powietrze do cylindrów. Przepustnica zostaje w silniku, lecz na co dzień jest otwarta niemal na oścież.
Mechanizm krok po kroku
W klasycznej głowicy wałek rozrządu naciska na zawór przez dźwignię albo popychacz i wznios jest stały. W Valvetronicu między wałkiem a zaworem leży dźwignia pośrednia, która opiera się o dodatkowy wałek mimośrodowy. Obraca nim silnik elektryczny przez przekładnię ślimakową, a pozycję zadaje sterownik silnika. Gdy dźwignia zbliża się do krzywki, zawór otwiera się głębiej, gdy się oddala, otwarcie jest mniejsze.
Wznios ustawia się w dowolnym punkcie między minimum a maksimum, bez stopni pośrednich. W pierwszej generacji najmniejszy wznios wynosił 0,3 mm, w drugiej i trzeciej schodzi do 0,18 mm. Przy małym obciążeniu zawory ledwo się uchylają, a przy mocnym wciśnięciu pedału otwierają szeroko.
Cel: mniejsze spalanie
Układ powstał, by ograniczyć zużycie paliwa, a nie żeby dodać mocy. Obciążenie wyznacza głębokość otwarcia zaworów. Strumień powietrza nie musi więc przeciskać się przez przymkniętą przepustnicę. Sterownik tylko niewielkim ruchem koryguje położenie przepustnicy, zwłaszcza na biegu jałowym.
Valvetronic i VANOS
Obie nazwy pojawiają się razem, ale oznaczają różne rzeczy. Pierwszy decyduje, jak szeroko otwierają się zawory dolotowe. VANOS, czyli system zmiennych faz, przestawia wałki i ustala moment otwarcia oraz zamknięcia. Ogólną ideę przestawiania faz opisuje poradnik o zmiennych fazach rozrządu. Inne rozwiązanie, w którym silnik przełącza się między dwoma profilami krzywek, pokazuje hasło VTEC: tam wznios zmienia się skokowo, w Valvetronicu płynnie.
Gdzie stosowano
Pierwszym silnikiem z tym układem był czterocylindrowy N42, który w 2001 r. trafił do modelu 316ti Compact. Stosowano go wyłącznie w serii E46, a w kolejnych latach układ dostały między innymi V8 N62 i V12 N73 (więcej w haśle silnik V12).
Druga generacja z rolką zamiast ślizgowej płytki na dźwigni weszła w 2004 r. razem z rzędową szóstką N52, a trzecia, z bezszczotkowym silnikiem w pokrywie zaworów, około 2010 r. w jednostkach N55 i N20. Silniki opisują poradniki o silniku N42B20, silniku N52 i silnikach BMW, a pełną gamę E46 omawia tekst o silnikach E46 w serii 3.
Typowe usterki
Najczęściej zużywa się silnik krokowy i jego przekładnia ślimakowa. Z czasem pojawiają się luzy i układ nie ustawia prawidłowego wzniosu.
Problemy robi także czujnik położenia wałka mimośrodowego, który podaje niestabilny sygnał. Objawy: nierówna praca na biegu jałowym, szarpanie, spadek mocy, tryb awaryjny, zapalona kontrolka silnika. Podobnie zachowuje się auto z wadliwym zapłonem lub zasilaniem, więc zanim ktokolwiek zacznie wymieniać części, warsztat powinien odczytać zapisane błędy i dane z testera. Ogólne przyczyny opisują poradniki o nierównej pracy silnika i kontrolce silnika.