Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

zatrzymanie obywatelskie
zatrzymanie obywatelskie

Przepisy

Zatrzymanie obywatelskie – co zrobić, by było zgodne z prawem?

Zatrzymanie obywatelskie staje się coraz bardziej popularne, głównie z powodu samochodowych wideorejestratorów. Czy każda nagrana sytuacja pozwala na działanie? Jak nie przekroczyć kompetencji obywatela? Czy masz wtedy prawa funkcjonariusza? Sprawdź!

Zwykle obywatelskie zatrzymanie odbywa się na drogach lub w obszarze ruchu drogowego. Jego celem jest powstrzymanie pijanego lub nietrzeźwego kierowcy i uniemożliwienie mu dalszej jazdy. Jednak zatrzymanie obywatelskie w rozumieniu prawnym ma o wiele szersze znaczenie.

Obywatelskie zatrzymanie a przepisy prawa

Kodeks Postępowania Karnego w art. 243 podaje następujące informacje:

  • § 1. Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.
  • § 2. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.

Zgodnie z wymienionymi wyżej paragrafami, zatrzymanie obywatelskie musi spełnić pewne wymagania prawne, by nie było nadużyciem. Nie zastępujesz w nim funkcjonariusza policji.

Ujęcie obywatelskie a interpretacja aktów prawnych

Jak więc rozumieć postanowienia prawne, na których bazuje ujęcie obywatelskie? Chodzi o wszystkie sytuacje, w których istnieje domniemanie popełnienia wykroczenia lub przestępstwa, a w pobliżu nie ma funkcjonariuszy policji lub innych służb mogących zatrzymać podejrzanego. Zatrzymanie obywatelskie zwykle polega na:

  • zatrzymaniu kierowcy pod wpływem alkoholu zanim wejdzie do auta;
  • unieruchomieniu pojazdu w momencie jego zatrzymania, np. na światłach, jeśli kierowca wykazuje objawy spożycia alkoholu;
  • jazdę za podejrzanym, który ucieka po dokonaniu przestępstwa;
  • poinformowaniu policji o zajściu i przekazywaniu bieżących informacji.

Zatrzymanie obywatelskie nie jest równoznaczne z wykonywaniem gwałtownych pościgów za podejrzanym ani taranowaniem jego samochodu.

Zatrzymanie obywatelskie pijanego kierowcy – jak powinieneś postąpić?

W tej sytuacji potrzebujesz sporo cierpliwości i rozsądku. Zwykle zatrzymanie obywatelskie pijanego kierowcy odbywa się na jezdni w momencie, gdy ten zatrzyma się na pasach lub na światłach. Zanim do tego dojdzie, powinieneś wykonać kilka czynności:

  1. Bezwzględnie powiadomić policję o zajściu.
  2. Utrzymywać prędkość i przemieszczać się bezpośrednio za podejrzanym.
  3. Monitorować sytuację i wyczekiwać momentu zatrzymania się pijanego kierowcy, by uniemożliwić mu dalszą jazdę.
Zobacz też:
Prędkość w terenie zabudowanym – ile obecnie wynosi i jakie będą mandaty za jej przekroczenie?

To prawda, że zatrzymanie obywatelskie nie należy do najłatwiejszych zadań. W przypływie emocji możesz dojść do wniosku, że najlepiej będzie zajechać drogę pijanemu kierowcy. To nie jest dobry pomysł i powinieneś unikać takich właśnie rozwiązań.

Zatrzymanie obywatelskie – co zrobić po zatrzymaniu kierowcy?

W tym momencie najważniejszy jest paragraf 2 art. 243, który był cytowany powyżej. W chwili, gdy uda ci się dokonać zatrzymania obywatelskiego, powinieneś jak najszybciej oddać podejrzanego w ręce policji. Nie jest to jednak takie proste, bo przecież siłą nie zaciągniesz takiej osoby na komisariat. 

W praktyce więc paragraf ten należy interpretować następująco – uniemożliwiasz odjazd pijanemu i czekasz razem z nim do przyjazdu funkcjonariuszy. Osoby dokonujący takiego ujęcia obywatelskiego starają się wyjąć kluczyki ze stacyjki w samochodzie pijanego kierowcy.

Zatrzymanie pijanego kierowcy i obywatelska postawa – czego nie robić?

Pamiętaj, że w takiej sytuacji nie jesteś policjantem. Dlatego nie powinieneś:

  • zastawiać drogi podejrzanemu, jeśli ten nadal porusza się autem;
  • dokonywać niekontrolowanego pościgu, łamiąc przy tym przepisy ruchu drogowego;
  • spychać pijanego do rowu lub w inny sposób wjeżdżać w niego autem;
  • wzniecać konfliktu i doprowadzać do kontaktu fizycznego.

Zatrzymanie pijanego kierowcy to obywatelska postawa godna szacunku i wymagająca odwagi. Trzeba jednak dobrze rozumieć swoją rolę i nie wykraczać poza kompetencje.

Obywatelskie zatrzymanie policji – czy to możliwe?

Prawo nie wskazuje w żadnym miejscu, że zatrzymanie obywatelskie ogranicza się jedynie do cywilów. Dlatego, jeśli masz istotne podejrzenia co do zachowania funkcjonariusza, takie ujęcie jest jak najbardziej zgodne z prawem. Oczywiście, sama procedura jest bardzo podobna. Różnica jest natomiast taka, że w przypadku twojej pomyłki i jednoczesnego wejścia w kontakt fizyczny z policjantem możesz zostać dodatkowo pociągnięty do odpowiedzialności.

Gdy zatrzymany podczas ujęcia jest agresywny

Skoro ktoś wsiadł do samochodu po alkoholu, prawdopodobnie nie będzie miał żadnego problemu z tym, by okazywać agresję. Dlatego uważaj na ryzyko ataku ze strony zatrzymanego. Osoby dokonujące zatrzymania obywatelskiego zwykle starają się nie wchodzić w bezpośrednią konfrontację z takim człowiekiem. 

Jeśli jednak dojdzie do sytuacji, w której podejrzane zacznie zachowywać się agresywnie, twoim prawem jest się bronić. Niekiedy nawet możesz przekroczyć zakres obrony koniecznej. Dotyczy to sytuacji, w których pijany kierowca okazuje niewspółmierną do okoliczności agresję.

Zobacz też:
Jakie są normy emisji spalin i jak je sprawdzić?

Zatrzymanie obywatelskie a zniszczony samochód – co zrobić?

Może się zdarzyć, że podejrzany na różne sposoby będzie chciał wymusić na tobie oddanie mu kluczyków lub umożliwienie odjazdu. W tej sytuacji szkody powstałe z winy podejrzanego będą likwidowane z jego polisy ubezpieczeniowej OC. Jeśli jednak w czasie zatrzymania obywatelskiego postanowisz zepchnąć jego auto na pobocze, to nie możesz liczyć na odszkodowanie. W końcu to ty byłeś inicjatorem zdarzenia.

Pamiętaj o jednej rzeczy – zatrzymanie obywatelskie jest prawem, a nie obowiązkiem. Dlatego w pierwszej kolejności zgłoś taką osobę na policje i po prostu za nią jedź. Czasem lepszy skutek przyniesie poruszanie się za podejrzanym i zdawanie relacji policji o jego położeniu niż nagłe i niekontrolowane ujęcie.

Miłośnik motoryzacji, który uwielbia dźwięk V8. Gdy nie naprawia ze swoimi mechanikami nowszych aut, dla przyjemności i własnej satysfakcji rekonstruuje starsze modele. Organizator wyjazdów off-roadowych po Polsce i Europie.

Komentuj

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

Kraków. Autobus elektryczny Irizar IE Tram kursuje po ulicach miasta. Hiszpański pojazd wyjechał na linie 169, a niebawem obsłuży również linie 124 i 424....

Naprawy

Komfortowe prowadzenie samochodu jest bardzo ważne dla twojego bezpieczeństwa. Szarpanie przy ruszaniu może negatywnie wpłynąć na twoje skupienie podczas jazdy. Zobacz, co może być...

Naprawy

Warsztat samoobsługowy jest nowością na rynku. Pozwala on na odpłatne skorzystanie z dobrze wyposażonego miejsca, w którym samodzielnie naprawisz swój samochód. Co powinieneś o...

Samochody

Docieranie silnika nie jest we współczesnych modelach tak ważne, jak w starszych. Mimo to błędem jest sprawdzanie możliwości nowego samochodu już podczas pierwszej trasy....

Naprawy

Filtr gazu jest jednym z najważniejszych elementów instalacji LPG w pojeździe. Gaz wciąż jest popularnym paliwem. Zawdzięcza to głównie swojej niskiej cenie. Co powinieneś...

Naprawy

Jak czytać oznaczenia oleju silnikowego? Przyglądając się olejom silnikowym, zauważysz, że mają one na opakowaniach specjalne oznaczenia. Zrozumienie ich znaczenia jest niezbędne, by wybrać...

Samochody

Kradzież samochodu w Polsce zdarza się rzadziej niż dawniej. Nie zmienia to faktu, że ofiary przestępstwa często nie wiedzą, co robić w takiej sytuacji....

Samochody

Mało kto zwraca uwagę na słupki drogowe w trakcie jazdy samochodem. Tymczasem pełnią one znacznie więcej funkcji niż tylko ostrzeganie przed skrajem jezdni. Co...

Samochody

Dobrze byłoby nie musieć myśleć o tym, jak wyjechać z zaspy. Jednak śnieżna zima „zaskakuje” kierowców tak samo, jak drogowców. Zapoznaj się z tym...

Naprawy

Powerbank rozruchowy to niezwykle przydatne urządzenie, gdy akumulator w samochodzie niedomaga. Car jump starter ma więcej zastosowań, niż ci się wydaje! Przeczytaj nasz artykuł...

Zobacz także

Naprawy

Komfortowe prowadzenie samochodu jest bardzo ważne dla twojego bezpieczeństwa. Szarpanie przy ruszaniu może negatywnie wpłynąć na twoje skupienie podczas jazdy. Zobacz, co może być...

Wiadomości

Dacia 2021 rok niewątpliwie zaliczy do udanych. Producent ten sprzedał w sumie 537 095 egzemplarzy co jest rekordowym rezultatem w historii marki. To z...

Samochody

Zmiana samochodu stanowi dla każdego kierowcy duże wydarzenie. Zgłoszenie nabycia pojazdu to procedura, którą musi przejść każdy kupujący. Poniższy poradnik sprawi, że wszystkie formalności...

Samochody

Przestronny, komfortowy, bezpieczny – idealny dla licznej, wielopokoleniowej rodziny. Kiedyś samochód 7-osobowy pozostawał w sferze marzeń, dziś coraz więcej producentów oferuje realną, ciekawą alternatywę...

Wiadomości

Valentino Rossi zakończył karierę w MotoGP, jednak pozostanie w sportach motorowych jako czynny zawodnik. Włoch podpisał 13 stycznia kontrakt z belgijskim zespołem WRT. 42-latek...

Wiadomości

Lamborghini ma powody do radości. Mimo panującej pandemii ostatnie 12 miesięcy były udane dla włoskiej marki jeśli chodzi o sprzedaż. Lambo w sumie dostarczyło...

Samochody

Mało kto zwraca uwagę na słupki drogowe w trakcie jazdy samochodem. Tymczasem pełnią one znacznie więcej funkcji niż tylko ostrzeganie przed skrajem jezdni. Co...

Samochody

Docieranie silnika nie jest we współczesnych modelach tak ważne, jak w starszych. Mimo to błędem jest sprawdzanie możliwości nowego samochodu już podczas pierwszej trasy....