Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

zatrzymanie obywatelskie
zatrzymanie obywatelskie

Przepisy

Zatrzymanie obywatelskie – co zrobić, by było zgodne z prawem?

Zatrzymanie obywatelskie staje się coraz bardziej popularne, głównie z powodu samochodowych wideorejestratorów. Czy każda nagrana sytuacja pozwala na działanie? Jak nie przekroczyć kompetencji obywatela? Czy masz wtedy prawa funkcjonariusza? Sprawdź!

Zwykle obywatelskie zatrzymanie odbywa się na drogach lub w obszarze ruchu drogowego. Jego celem jest powstrzymanie pijanego lub nietrzeźwego kierowcy i uniemożliwienie mu dalszej jazdy. Jednak zatrzymanie obywatelskie w rozumieniu prawnym ma o wiele szersze znaczenie.

Obywatelskie zatrzymanie a przepisy prawa

Kodeks Postępowania Karnego w art. 243 podaje następujące informacje:

  • § 1. Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.
  • § 2. Osobę ujętą należy niezwłocznie oddać w ręce Policji.

Zgodnie z wymienionymi wyżej paragrafami, zatrzymanie obywatelskie musi spełnić pewne wymagania prawne, by nie było nadużyciem. Nie zastępujesz w nim funkcjonariusza policji.

Ujęcie obywatelskie a interpretacja aktów prawnych

Jak więc rozumieć postanowienia prawne, na których bazuje ujęcie obywatelskie? Chodzi o wszystkie sytuacje, w których istnieje domniemanie popełnienia wykroczenia lub przestępstwa, a w pobliżu nie ma funkcjonariuszy policji lub innych służb mogących zatrzymać podejrzanego. Zatrzymanie obywatelskie zwykle polega na:

  • zatrzymaniu kierowcy pod wpływem alkoholu zanim wejdzie do auta;
  • unieruchomieniu pojazdu w momencie jego zatrzymania, np. na światłach, jeśli kierowca wykazuje objawy spożycia alkoholu;
  • jazdę za podejrzanym, który ucieka po dokonaniu przestępstwa;
  • poinformowaniu policji o zajściu i przekazywaniu bieżących informacji.

Zatrzymanie obywatelskie nie jest równoznaczne z wykonywaniem gwałtownych pościgów za podejrzanym ani taranowaniem jego samochodu.

Zatrzymanie obywatelskie pijanego kierowcy – jak powinieneś postąpić?

W tej sytuacji potrzebujesz sporo cierpliwości i rozsądku. Zwykle zatrzymanie obywatelskie pijanego kierowcy odbywa się na jezdni w momencie, gdy ten zatrzyma się na pasach lub na światłach. Zanim do tego dojdzie, powinieneś wykonać kilka czynności:

  1. Bezwzględnie powiadomić policję o zajściu.
  2. Utrzymywać prędkość i przemieszczać się bezpośrednio za podejrzanym.
  3. Monitorować sytuację i wyczekiwać momentu zatrzymania się pijanego kierowcy, by uniemożliwić mu dalszą jazdę.

To prawda, że zatrzymanie obywatelskie nie należy do najłatwiejszych zadań. W przypływie emocji możesz dojść do wniosku, że najlepiej będzie zajechać drogę pijanemu kierowcy. To nie jest dobry pomysł i powinieneś unikać takich właśnie rozwiązań.

Zatrzymanie obywatelskie – co zrobić po zatrzymaniu kierowcy?

W tym momencie najważniejszy jest paragraf 2 art. 243, który był cytowany powyżej. W chwili, gdy uda ci się dokonać zatrzymania obywatelskiego, powinieneś jak najszybciej oddać podejrzanego w ręce policji. Nie jest to jednak takie proste, bo przecież siłą nie zaciągniesz takiej osoby na komisariat. 

W praktyce więc paragraf ten należy interpretować następująco – uniemożliwiasz odjazd pijanemu i czekasz razem z nim do przyjazdu funkcjonariuszy. Osoby dokonujący takiego ujęcia obywatelskiego starają się wyjąć kluczyki ze stacyjki w samochodzie pijanego kierowcy.

Zatrzymanie pijanego kierowcy i obywatelska postawa – czego nie robić?

Pamiętaj, że w takiej sytuacji nie jesteś policjantem. Dlatego nie powinieneś:

  • zastawiać drogi podejrzanemu, jeśli ten nadal porusza się autem;
  • dokonywać niekontrolowanego pościgu, łamiąc przy tym przepisy ruchu drogowego;
  • spychać pijanego do rowu lub w inny sposób wjeżdżać w niego autem;
  • wzniecać konfliktu i doprowadzać do kontaktu fizycznego.

Zatrzymanie pijanego kierowcy to obywatelska postawa godna szacunku i wymagająca odwagi. Trzeba jednak dobrze rozumieć swoją rolę i nie wykraczać poza kompetencje.

Obywatelskie zatrzymanie policji – czy to możliwe?

Prawo nie wskazuje w żadnym miejscu, że zatrzymanie obywatelskie ogranicza się jedynie do cywilów. Dlatego, jeśli masz istotne podejrzenia co do zachowania funkcjonariusza, takie ujęcie jest jak najbardziej zgodne z prawem. Oczywiście, sama procedura jest bardzo podobna. Różnica jest natomiast taka, że w przypadku twojej pomyłki i jednoczesnego wejścia w kontakt fizyczny z policjantem możesz zostać dodatkowo pociągnięty do odpowiedzialności.

Gdy zatrzymany podczas ujęcia jest agresywny

Skoro ktoś wsiadł do samochodu po alkoholu, prawdopodobnie nie będzie miał żadnego problemu z tym, by okazywać agresję. Dlatego uważaj na ryzyko ataku ze strony zatrzymanego. Osoby dokonujące zatrzymania obywatelskiego zwykle starają się nie wchodzić w bezpośrednią konfrontację z takim człowiekiem. 

Jeśli jednak dojdzie do sytuacji, w której podejrzane zacznie zachowywać się agresywnie, twoim prawem jest się bronić. Niekiedy nawet możesz przekroczyć zakres obrony koniecznej. Dotyczy to sytuacji, w których pijany kierowca okazuje niewspółmierną do okoliczności agresję.

Zatrzymanie obywatelskie a zniszczony samochód – co zrobić?

Może się zdarzyć, że podejrzany na różne sposoby będzie chciał wymusić na tobie oddanie mu kluczyków lub umożliwienie odjazdu. W tej sytuacji szkody powstałe z winy podejrzanego będą likwidowane z jego polisy ubezpieczeniowej OC. Jeśli jednak w czasie zatrzymania obywatelskiego postanowisz zepchnąć jego auto na pobocze, to nie możesz liczyć na odszkodowanie. W końcu to ty byłeś inicjatorem zdarzenia.

Pamiętaj o jednej rzeczy – zatrzymanie obywatelskie jest prawem, a nie obowiązkiem. Dlatego w pierwszej kolejności zgłoś taką osobę na policje i po prostu za nią jedź. Czasem lepszy skutek przyniesie poruszanie się za podejrzanym i zdawanie relacji policji o jego położeniu niż nagłe i niekontrolowane ujęcie.

Miłośnik motoryzacji, który uwielbia dźwięk V8. Gdy nie naprawia ze swoimi mechanikami nowszych aut, dla przyjemności i własnej satysfakcji rekonstruuje starsze modele. Organizator wyjazdów off-roadowych po Polsce i Europie.

Komentuj

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

Małopolskie Ujazd. Dzisiaj w godzinach porannych doszło do wypadku busa dla osób niepełnosprawnych. Pojazd zderzył się z ciągnikiem. Sześć osób zostało rannych, natomiast jedna...

Wiadomości

A2. Wypadek busa z migrantami na wielkopolskim odcinku autostrady. Reporter RMF FM Mateusz Chłystun podaje, że łącznie ucierpiało 16 osób.

Wiadomości

Rajd Hiszpanii. Thierry Neuville wraz z pilotem Martijnem Wydaeghem byli najszybsi na katalońskich trasach. Za kierowcą Hyundaia uplasowali się Elfyn Evans i Dani Sordo....

Wiadomości

Warszawa. Już jutro zostanie uruchomiona pierwsza linia cmentarna. Autobusy C40 będą kursowały na trasie z Metra Młociny do Cmentarza Północnego.

Samochody

Nieważne czy kolizja czy nieuważny sąsiad na parkingu. Tak samo codzienne użytkowanie, chociaż w mniej widoczny sposób, uszkadza powłokę lakierniczą każdego samochodu. Dlatego niezależnie...

Samochody

Polacy, na wzór mieszkańców zachodniej części Europy, coraz bardziej doceniają możliwość użytkowania pojazdu zamiast jego posiadania. Jest to dużo wygodniejsze i nierzadko wiąże się...

Wiadomości

Nową Dacię Duster 4x4 już w przyszłym miesiącu będzie można nabyć u naszych południowych sąsiadów. Samochód ma bogate wyposażenie oraz dwulitrową jednostkę napędową o...

Samochody

Usuwanie różnego rodzaju naklejek z szyb czy karoserii samochodu to problem, z którym zmaga się wielu właścicieli aut. Czynność ta może wydawać się prosta,...

Wiadomości

Wypadek w Bydgoszczy. Dzisiaj (tj. 12 października) przed godziną 9.00 samochód osobowy marki peugeot wjechał w zadaszenie podziemnego przejścia dla pieszych. W zdarzeniu nikt...

Wiadomości

Wypadek na autostradzie A4. W miejscowości Czarna Sędziszowska dzisiaj o godz. 4.10 doszło do zderzenia samochodu osobowego z cysterną. Jedna osoba została ranna. Obecnie...

Zobacz także

Przepisy

Mandat za brak tablicy rejestracyjnej może ci grozić, jeśli wyjedziesz takim autem na ulicę. Jest on bardzo prawdopodobny, dlatego że taka sytuacja uniemożliwia identyfikację...

Wiadomości

Nową Dacię Duster 4x4 już w przyszłym miesiącu będzie można nabyć u naszych południowych sąsiadów. Samochód ma bogate wyposażenie oraz dwulitrową jednostkę napędową o...

Samochody

Usuwanie różnego rodzaju naklejek z szyb czy karoserii samochodu to problem, z którym zmaga się wielu właścicieli aut. Czynność ta może wydawać się prosta,...

Wiadomości

Wypadek w Bydgoszczy. Dzisiaj (tj. 12 października) przed godziną 9.00 samochód osobowy marki peugeot wjechał w zadaszenie podziemnego przejścia dla pieszych. W zdarzeniu nikt...

Przepisy

Mandat za brak gaśnicy możesz dostać, jeśli twój pojazd zostanie skontrolowany przez policję. Jak wysoka będzie kara? Sprawdź, czego możesz się obawiać w takiej...

Wiadomości

Grand Prix Turcji. Valtteri Bottas był najlepszy we wczorajszym wyścigu rozegranym na torze Istanbul Park. Podium uzupełnił duet Red Bulla. Drugi był Max Verstappen...

Samochody

Samochody z USA są bardzo często sprowadzane do Polski. Wyraźnie pokazują to statystyki, w których to Stany Zjednoczone stanowią jeden z większych rynków importu....

Samochody

Polacy, na wzór mieszkańców zachodniej części Europy, coraz bardziej doceniają możliwość użytkowania pojazdu zamiast jego posiadania. Jest to dużo wygodniejsze i nierzadko wiąże się...