Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

Wiedza

Przekładnia planetarna – kosmiczne rozwiązanie na efektywne działanie?

Mechanizmy zębate są obecne w motoryzacji od lat. Jednym z nowocześniejszych rozwiązań jest przekładnia planetarna. Co kryje się za tą kosmicznie brzmiącą nazwą? Za co odpowiada przekładnia obiegowa? Odpowiadamy!

Efektywne przekazywanie momentu obrotowego ma związek z różnymi warunkami pracy. Dlatego w ogromnej liczbie urządzeń stosuje się przekładnie zębate. Mogą mieć różną budowę, zwykle jednak ich zasada działania jest bardzo podobna – umożliwiają dokonywanie przełożeń. Najprostszym rozwiązaniem tego typu jest przekładnia jednostopniowa, w której pracuje jedna para kół. Wraz z rozwojem technologii przemysłowej i motoryzacji rozwinęły się inne wynalazki. Służą one w elektronarzędziach, rowerach, pojazdach spalinowych i automatyce przemysłowej.

Przekładnia planetarna czy obiegowa

Przekładnia planetarna to dość skomplikowany zespół kół zębatych, różniący się od innych wersji przekładni mechanicznych. Jej inna nazwa to przekładnia obiegowa. Dlaczego taka? Bierze się ona z budowy i sposobu pracy układu. W większości przypadków inne zespoły tego typu posiadają stale zamocowane koła zębate. Tutaj jest inaczej. Pracujące wewnątrz tryby nie mają stałego miejsca i mogą przemieszczać się względem siebie w sposób dynamiczny.

Przekładnia planetarna – budowa

Pierwszym nieodzownym elementem konstrukcji przekładni planetarnej jest koło pierścieniowe. Nazywa się je czasem kołem koronowym. Jego zadaniem jest zamknięcie całego zespołu i osłonięcie go. Część ta na swojej wewnętrznej stronie posiada uzębienie. Wewnątrz znajduje się koło słoneczne, które posiada zęby na stronie zewnętrznej. Wokół niego umiejscowione są satelity, które umożliwiają pośrednie zazębienie koła słonecznego z koronowym. Przekładnie planetarne charakteryzują się obecnością kilku satelit, których liczba nie przekracza zazwyczaj 5. Ich rozmieszczenie jest równomierne i przypada na określoną wartość kątową.

Aby każde z kół zębatych mogło poruszać się względem siebie, wałki, na których są osadzone, muszą mieć możliwość zatrzymania. Dlatego zarówno koło koronowe, wałek koła słonecznego, jak i wałek koszyka satelitów nazywa się centralnymi. 

Zobacz też:
Samochody PRL – czym się wtedy jeździło?

Przekładnia planetarna – cechy i zastosowanie

Ze względu na swoją zwartą budowę i stosunkowo niską masę, przekładnia obiegowa może mieć szerokie zastosowanie. Wykorzystuje się ją do budowy reduktorów o sporym przełożeniu. Wpływają na to duże możliwości kinematyczne urządzenia. Mają one zastosowanie w tworzeniu automatycznych skrzyń prędkości, które posiadają zmienne przełożenie. Sposób działania polega na hamowaniu i sprzęganiu ogniw poddawanych obciążeniu bez konieczności blokowania strumienia mocy. 

Zalety przekładni obiegowych

Sporą zaletą tego rozwiązania jest realizacja przełożeń dużego momentu obrotowego. Przekładnie planetarne charakteryzują się także niewielką bezwładnością. Do widocznych zalet obiegowych przekładni warto zaliczyć też niską awaryjność spowodowana równomiernym obciążeniem mocy na satelity i koła zębate. Dzięki temu cały moment nie jest przekazywany na jeden tryb, lecz zostaje odbierany przez kilka współdziałających ze sobą kół. Zastosowanie kilku przekładni daje też możliwość dobierania dowolnych przełożeń dzięki obecności kilku stopni planetarnych.

Warto zaznaczyć, że zespół ten charakteryzuje się też cichą pracą. Przełożenie przekładni planetarnej umożliwia jej wykorzystanie do skrzyń biegów w wielu pojazdach i autach z napędem 4×4, jako mechanizmy różnicowe. Poza tym posiadają ogromną liczbę innych zastosowań w napędach stosowanych w automatyce.

Wady przekładni planetarnych

Tak zwarta i precyzyjnie działająca konstrukcja przekładni planetarnej jest niestety droższa od konkurencyjnych zastosowań innego typu. Mają na to wpływ wysokie wymagania projektowe, zintegrowanie wielu elementów zębatych o odmiennych średnicach i liczbie zębów, a także konieczność zastosowania kilku zespołów planetarnych dla uzyskania określonej liczby przełożeń. Sama ich zmiana też nie jest prosta i konieczne do jej wykonywania jest zaimplementowanie odpowiedniej ilości wałków. Pojedyncza przekładnia planetarna może realizować 3 przełożenia do przodu i jedno do tyłu, co ogranicza jej możliwości wykorzystywania w motoryzacji.

A więc wiesz już, jak działa przekładnia planetarna. To rozwiązanie konstrukcyjne determinuje do wykorzystywania go w wielu gałęziach przemysłu, nie tylko w motoryzacji. Jeżeli posiadasz takie urządzenie w swoim pojeździe, pamiętaj o odpowiedniej eksploatacji urządzenia. Mimo wysokiej wytrzymałości może ulec zniszczeniu.

Zobacz też:
Wynajem długoterminowy aut – na czym polega i czy warto z niego skorzystać?

Piotr Żandarowski

Zawodowo buduje drogi, mosty i tunele, jednak jego pasją jest jazda poza utwardzonymi szlakami. Zarówno w pełnym wymiarze, jak i w skali. W bagażniku zawsze ma największy zestaw kluczy i podręcznik „Sam naprawiam…”

1 Comment

1 Comment

  1. Avatar

    Nataniel

    22 kwietnia 2021 at 23:05

    Przekładnia planetarna… już kiedyś słyszałem to określenie, albo mi się wydawało 🙂 Może dotąd znałem tylko mikser planetarny… Nie wiem, ale wiem, że dzięki Wam mam już świadomość, że istnieje takie coś jak przekładnia planetarna.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

W sobotę ok. godziny 22 na Południowej Obwodnicy Warszawy, pijana kobieta wypadła z obwodnicy i wjechała na znajdującą się obok ścieżkę rowerową. Kobieta w...

Eksploatacja

Dlaczego ma przesady w tym, że przewody zapłonowe trzeba wymieniać? Producenci podzespołów aut zalecają, by elementy te wymieniać co 40-60 tys. kilometrów. Co się...

Bezpieczeństwo

Wielu kierowców zastanawia się, jaki wideorejestrator jest najlepszy? Co trzeba uwzględnić, gdy chcesz się wyposażyć w taki sprzęt? Jakich funkcji oczekiwać? To wszystko i...

Porady

Wykup polisy OC jest obowiązkowy, a jej brak (nawet kilkudniowy) oznacza surowe kary. Oprócz OC możesz również nabyć dodatkowe ubezpieczenie AC, ale też NNW....

Eksploatacja

Niemal w każdym aucie jest zamontowana rura wydechowa. Cały układ wydechowy ma za zadanie w jednostkach spalinowych odprowadzić spaliny i zniwelować hałas generowany przez...

Eksploatacja

Zazwyczaj kierowca panikuje, kiedy dostrzega unoszący się biały dym z rury wydechowej, myśląc, że awaria dotknęła uszczelki pod głowicą. W jaki sposób rozpoznać, co...

Wiedza

Nikola Tesla zapisał się w historii jako wynalazca, który rywalizował z Edisonem. Na jego cześć został nazwany samochód elektryczny, który pochodzi z przedsiębiorstwa Elona...

Bezpieczeństwo

Niektórym kierowcom nie przechodzi przez myśl pytanie, czy można wyprzedzać pojazd uprzywilejowany, bo to „na pewno” murowane problemy. Inni zaś bez wahania decydują się...

Porady

Uszkodzenie zespołu sprzęgłowego w autach jest powszechnym zjawiskiem, szczególnie po pokonaniu około 150 tysięcy kilometrów. Spalone sprzęgło nietrudno rozpoznać, ale co oznacza spalenie sprzęgła?...

Eksploatacja

Dla aut homologowanych od maja 2022 roku obowiązkowym systemem będzie ogranicznik prędkości. Kierowców ma go wspomóc elektronika. Jednak już teraz można mieć do niej...

Zobacz także

Wiadomości

Szef francuskiego koncernu zapowiada drastyczny wzrost cen samochodów. Szczególnie narażone są auta z segmentu A. Włoch za taki stan rzeczy obarcza winą rygorystyczne normy...

Wiadomości

Kierowcy Mercedesa byli najszybsi na obu piątkowych treningach przed niedzielnym wyścigiem o GP Hiszpanii. W pierwszej sesji treningowej w kokpicie Alfy Romeo zasiadł Robert...

Wiadomości

38-latka została zatrzymana w Kostrzynie nad Odrą w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwym. Badanie wykazało aż 4,2 promile alkoholu. Jak się okazało...

Wiadomości

LiveWire odłącza się od Harleya-Davidsona i od 8 lipca będzie funkcjonować jako osobna marka. Firma, na czele której stanie Ryan Morrissey zajmie się produkcją...

Wiadomości

Auta o napędzie elektrycznym są przyszłością, aczkolwiek nie cieszą się jeszcze taką popularnością jak ich spalinowe odpowiedniki. Trend ma się jednak odwrócić szybciej niż...

Wiadomości

Sieć rozciągniętych pomiędzy drzewami drutów znalazły służby leśne w gminie Chęciny w województwie świętokrzyskim. Rozmieszczone w lesie linki miały prawdopodobnie być pułapką na motocyklistów.

Wiadomości

We wtorek w Gliwicach w odstępie zaledwie kilku minut, doszło do dwóch fatalnych wypadków. W jednym z nich zginął znany onkolog prof. Leszek Miszczyk....

Wiadomości

Dzisiaj od godzin porannych rozpoczęła się na terenie całego kraju akcja „Prędkość”. Policjanci będą przede wszystkim kontrolować przestrzeganie przez kierowców limitów prędkości. Ponadto funkcjonariusze...