Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

sonda lambda
sonda lambda

Eksploatacja

Sonda lambda – za co odpowiada i jakie są objawy jej uszkodzenia?

Najczęściej objawy awarii sondy lambda są odczuwalne podczas tankowania – auto zaczyna spalać wyraźnie więcej paliwa, a twój portfel robi się coraz chudszy. Jednak nie są to jedyne czynniki determinujące do sprawdzenia i wymiany sondy lambdy. Za co odpowiada ten element wyposażenia pojazdu? Jak działa? Odpowiadamy!

Dla wszystkich, którzy uważają, że sonda lambda jest dość nowym elementem wyposażenia pojazdów mamy przykrą wiadomość – najstarsze egzemplarze tych akcesoriów samochodowych montowane były już ponad 40 lat temu. Od tego czasu dbałość o normy emisji spalin diametralnie wzrosła, więc konstrukcja sond lambda i ich liczba w samochodach zmieniała się. Na początku warto wyjaśnić, co to jest sonda lambda i jak działa.

Czym jest i jak działa sonda lambda?

W prostych słowach sonda lambda to drobny element, który przypomina nieco świecę zapłonową. Doprowadzony jest do niej przewód elektryczny, który przekazuje do sterownika jednostki napędowej informację o wartościach prądu. Zmienia się ona pod wpływem składu spalin w układzie wydechowym. Najczęściej montowana jest na odcinku między kolektorem wydechowym a katalizatorem.

Za co odpowiada sonda lambda? 

Jak nazwa wskazuje, chodzi o wyznaczenie współczynnika stosunku powietrza do ilości wtryskiwane paliwa. Prawidłowo działająca sonda lambda pozwala na precyzyjniejsze dozowanie dawki paliwa poprzez zmniejszenie lub zwiększenie czasu wtrysku.

Na co jeszcze ma wpływ sonda lambda?

Skład mieszanki paliwowo-powietrznej ma wpływ na działanie katalizatora. Określany jest on przy pomocy tzw. konwersji katalizatora, czyli zdolności jego oczyszczania spalin przez przeprowadzania procesów katalitycznych. W autach, które nie wykorzystywały sondy lambda wydajność katalizatora sięgała 60%. Teraz urządzenia te zapewniają niemal 95% skuteczność neutralizowania szkodliwych związków azotu czy węgla.

Zobacz też:
Zapinanie pasów bezpieczeństwa – pierwsza czynność po wejściu do auta. Poznaj fakty i wyniki badań na temat pasów!

Jak sprawdzić, czy sonda lambda działa prawidłowo?

Jest to widoczne szczególnie po ilości spalanego paliwa. Prawidłowo funkcjonująca sonda lambda pracuje w trzech zakresach, wysyłając sygnał przy pomocy różnego napięcia prądu elektrycznego.

W przypadku, gdy skład mieszanki paliwowo–powietrznej jest optymalny, urządzenie wysyła sygnał o wartości 1, co nie zmienia pracy sterownika w kontekście wtrysku paliwa. Natomiast w przypadku wzrostu procentowego udziału tlenu w spalinach (4-5%) napięcie wysyłane przez element przed katalizatorem jest obniżane. Sterownik „odczytuje” to jako konieczność zwiększenia ilości wtryskiwanego paliwa przez wydłużenie długości czasu wtrysku paliwa.

W momencie sporego obniżenia składu procentowego tlenu w spalinach, sonda lambda podnosi napięcie, co skutkuje obniżeniem ilości aplikowanego paliwa. Skład spalin wskazuje na bogatą mieszankę zawierającą zbyt dużo paliwa.

Objawy uszkodzonej sondy lambda – jak je rozpoznać?

Objawem uszkodzonej sondy lambdy jest zwiększone zużycie paliwa, bez względu na styl jazdy. W wielu przypadkach jest to nawet dwukrotnie wyższa wartość niż w normalnych warunkach. Ten objaw trudno zauważyć bez zerkania w komputer pokładowy. Nie sprzyjają temu też krótkie odcinki jazdy, bo nie zużywa się na nich zbyt dużych ilości paliwa.

Kolejny objaw uszkodzenia sondy lambdy to nieregularna praca silnika. W momencie samoistnej zmiany wartości obrotowych można mieć podejrzenie, żeby jak najszybciej sprawdzić sondę lambda. Nie obejdzie się bez wizyty na stacji diagnostycznej.

W jednostkach wysokoprężnych (diesel) widoczne też będzie zwiększenie czarnego dymu z rury, szczególnie podczas gwałtownego przyspieszenia. W takich momentach dawka paliwa jest największa, wiec jest też spora szansa na dostrzeżenie niepokojącego czarnego obłoku dymu.

Ostatnią widoczną oznaką usterki sondy lambda jest pojawienie się kontrolki „check engine” na wyświetlaczu. Chociaż często oznacza ona wiele błędów, to przy okazji uszkodzenia sondy lambda objawem jest żółta ikona z oznaczeniem silnika.

Zobacz też:
Asystent parkowania – co to jest i czy warto go kupić?

Sonda lambda – objawy LPG

Generacje instalacji gazowych typu II i III bezpośrednio korzystały z sygnału przesyłanego przez sondy lambda. Jednak w momencie wejścia do użytku sekwencyjnych instalacji IV generacji, sytuacja się zmieniła. Sterownik gazu wykorzystuje bezpośrednio czujniki odpowiedzialne za działanie wtryskiwaczy benzynowych, nie bierze więc bezpośrednio sygnału z sondy lambda. Jednak, jak wiadomo, komputer jednostki wykorzystuje ten sygnał do określania prawidłowego składu mieszanki paliwo-powietrznej. 

Jakie więc są objawy uszkodzonej sondy lambda w autach LPG? 

Przede wszystkim zwiększa się spalanie, ale też wyczuwalny jest charakterystyczny zapach gazu. Powodem jest wysyłanie coraz niższego napięcia wyjściowego przez powolne uszkodzenie sondy i podnoszenie dawkowanego paliwa przez komputer. Nie ma to diametralnego wpływu na konstrukcję silnika, jednak może powodować podwyższone zapotrzebowanie na paliwo i większe zanieczyszczenie powietrza.

Wymiana uszkodzonej sondy lambda

Ponieważ warunki pracy sondy są bardzo skrajne i ciężkie, może ona z czasem ulegać uszkodzeniu. Dlatego trzeba wiedzieć nie tylko, jak sprawdzić sondę lambda, ale też, w jaki sposób ją wymienić i który model wybrać. Element ten może być umieszczony tuż przed katalizatorem i mieć wtyczkę zlokalizowaną w tunelu środkowym, lub bezpośrednio za kolektorem ssącym. Po znalezieniu jej najważniejsze jest kupno identycznego egzemplarza (jeśli uszkodzony był markowy i wysokiej jakości). Tanie zamienniki nie oferują odpowiednich parametrów i są nietrwałe.
Sonda lambda jest bardzo ważnym elementem, który powiązany jest z działaniem silnika. Dlatego przy wymianie sondy lambda, wybieraj zawsze model o tych samym wymiarach i przystosowany do konkretnego modelu silnika. Pamiętaj o wybraniu podzespołów markowych i wysokiej jakości, by nie komplikować sobie eksploatacji auta kolejną wymianą.

Tomasz Wykowski

Samochodami i motocyklami jeździ dłużej, niż ma prawo jazdy. Preferuje motoryzację z końca XX wieku, jednak docenia wygodę współczesnych samochodów. Jeśli to tyko możliwe, stara się wykonywać drobne prace mechaniczne i obsługowe własnoręcznie.

1 Comment

1 Comment

  1. Avatar

    Jarosław

    22 kwietnia 2021 at 20:34

    Słyszałem już kiedyś o ten sondzie, ale nigdy jakoś nie złożyło się tak, aby chciał dowiedzieć się o niej czegoś więcej. Aż do dziś! Naprawdę przyjemny w odbiorze tekst, czekam na więcej takich.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

GP Turcji oficjalnie zostało odwołane. W związku z tym Liberty Media dopuścił się kolejnych zmian w tegorocznym kalendarzu. Wyścig na torze Red Bull Ring...

Eksploatacja

Samochody PRL-u udowadniają, że gdyby w tamtym czasie polscy inżynierowie mieli szansę na rozwój, mogliby stworzyć naprawdę silne zaplecze motoryzacyjne. Jakie były najbardziej popularne...

Eksploatacja

Bez względu na to, jak nazwiesz ten element samochodu – czy kompresorem klimatyzacji, czy sprężarką – chodzi o to samo. To część, bez której...

Eksploatacja

Pierścień centrujący umożliwia precyzyjne osadzenie felgi na piaście w pojeździe. Dzięki niemu następuje wręcz idealne dopasowanie średnicy zewnętrznej piasty do wewnętrznej felgi. Jaki materiał...

Eksploatacja

Import aut z USA do Polski jest coraz popularniejszy. Wielu obiecuje sobie po takiej transakcji spore oszczędności, są jednak pewne wydatki, na które musisz...

Eksploatacja

Pisk jest irytującym rodzajem dźwięku, chociaż często można się z nim spotkać. Piszczące hamulce w samochodzie mogą rodzić obawy o bezpieczeństwo podróżnych. Czy pisku...

Porady

Gdy stan pojazdu wymaga generalnego remontu, który przekraczałby jego wartość, jedynym słusznym rozwiązaniem pozostaje złomowanie auta. Kasacja pojazdu to proces, przy którym trzeba dbać...

Wiadomości

Do niecodziennego zdarzenia doszło w piątek na autostradzie A1 niedaleko Częstochowy. 34-letni pilot awionetki w wyniku awarii silnika był zmuszony awaryjnie wylądować na autostradzie....

Wiadomości

Sieć rozciągniętych pomiędzy drzewami drutów znalazły służby leśne w gminie Chęciny w województwie świętokrzyskim. Rozmieszczone w lesie linki miały prawdopodobnie być pułapką na motocyklistów.

Wiadomości

Dzisiaj od godzin porannych rozpoczęła się na terenie całego kraju akcja „Prędkość”. Policjanci będą przede wszystkim kontrolować przestrzeganie przez kierowców limitów prędkości. Ponadto funkcjonariusze...

Zobacz także

Wiadomości

Frédéric Vasseur jest zachwycony faktem, że w najbliższych dniach za kierownicą Alfy Romeo C41 zasiądzie Robert Kubica. Krakowianin, który jest kierowca testowym ekipy z...

Wiadomości

Szef francuskiego koncernu zapowiada drastyczny wzrost cen samochodów. Szczególnie narażone są auta z segmentu A. Włoch za taki stan rzeczy obarcza winą rygorystyczne normy...

Wiadomości

Kierowcy Mercedesa byli najszybsi na obu piątkowych treningach przed niedzielnym wyścigiem o GP Hiszpanii. W pierwszej sesji treningowej w kokpicie Alfy Romeo zasiadł Robert...

Wiadomości

38-latka została zatrzymana w Kostrzynie nad Odrą w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwym. Badanie wykazało aż 4,2 promile alkoholu. Jak się okazało...

Wiadomości

LiveWire odłącza się od Harleya-Davidsona i od 8 lipca będzie funkcjonować jako osobna marka. Firma, na czele której stanie Ryan Morrissey zajmie się produkcją...

Wiadomości

Auta o napędzie elektrycznym są przyszłością, aczkolwiek nie cieszą się jeszcze taką popularnością jak ich spalinowe odpowiedniki. Trend ma się jednak odwrócić szybciej niż...

Wiadomości

Sieć rozciągniętych pomiędzy drzewami drutów znalazły służby leśne w gminie Chęciny w województwie świętokrzyskim. Rozmieszczone w lesie linki miały prawdopodobnie być pułapką na motocyklistów.

Wiadomości

We wtorek w Gliwicach w odstępie zaledwie kilku minut, doszło do dwóch fatalnych wypadków. W jednym z nich zginął znany onkolog prof. Leszek Miszczyk....