Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

sonda lambda
sonda lambda

Samochody

Sonda lambda – za co odpowiada i jakie są objawy jej uszkodzenia?

Najczęściej objawy awarii sondy lambda są odczuwalne podczas tankowania – auto zaczyna spalać wyraźnie więcej paliwa, a twój portfel robi się coraz chudszy. Jednak nie są to jedyne czynniki determinujące do sprawdzenia i wymiany sondy lambdy. Za co odpowiada ten element wyposażenia pojazdu? Jak działa? Odpowiadamy!

Dla wszystkich, którzy uważają, że sonda lambda jest dość nowym elementem wyposażenia pojazdów mamy przykrą wiadomość – najstarsze egzemplarze tych akcesoriów samochodowych montowane były już ponad 40 lat temu. Od tego czasu dbałość o normy emisji spalin diametralnie wzrosła, więc konstrukcja sond lambda i ich liczba w samochodach zmieniała się. Na początku warto wyjaśnić, co to jest sonda lambda i jak działa.

Czym jest i jak działa sonda lambda?

W prostych słowach sonda lambda to drobny element, który przypomina nieco świecę zapłonową. Doprowadzony jest do niej przewód elektryczny, który przekazuje do sterownika jednostki napędowej informację o wartościach prądu. Zmienia się ona pod wpływem składu spalin w układzie wydechowym. Najczęściej montowana jest na odcinku między kolektorem wydechowym a katalizatorem.

Za co odpowiada sonda lambda? 

Jak nazwa wskazuje, chodzi o wyznaczenie współczynnika stosunku powietrza do ilości wtryskiwane paliwa. Prawidłowo działająca sonda lambda pozwala na precyzyjniejsze dozowanie dawki paliwa poprzez zmniejszenie lub zwiększenie czasu wtrysku.

Na co jeszcze ma wpływ sonda lambda?

Skład mieszanki paliwowo-powietrznej ma wpływ na działanie katalizatora. Określany jest on przy pomocy tzw. konwersji katalizatora, czyli zdolności jego oczyszczania spalin przez przeprowadzania procesów katalitycznych. W autach, które nie wykorzystywały sondy lambda wydajność katalizatora sięgała 60%. Teraz urządzenia te zapewniają niemal 95% skuteczność neutralizowania szkodliwych związków azotu czy węgla.

Jak sprawdzić, czy sonda lambda działa prawidłowo?

Jest to widoczne szczególnie po ilości spalanego paliwa. Prawidłowo funkcjonująca sonda lambda pracuje w trzech zakresach, wysyłając sygnał przy pomocy różnego napięcia prądu elektrycznego.

W przypadku, gdy skład mieszanki paliwowo–powietrznej jest optymalny, urządzenie wysyła sygnał o wartości 1, co nie zmienia pracy sterownika w kontekście wtrysku paliwa. Natomiast w przypadku wzrostu procentowego udziału tlenu w spalinach (4-5%) napięcie wysyłane przez element przed katalizatorem jest obniżane. Sterownik „odczytuje” to jako konieczność zwiększenia ilości wtryskiwanego paliwa przez wydłużenie długości czasu wtrysku paliwa.

W momencie sporego obniżenia składu procentowego tlenu w spalinach, sonda lambda podnosi napięcie, co skutkuje obniżeniem ilości aplikowanego paliwa. Skład spalin wskazuje na bogatą mieszankę zawierającą zbyt dużo paliwa.

Objawy uszkodzonej sondy lambda – jak je rozpoznać?

Objawem uszkodzonej sondy lambdy jest zwiększone zużycie paliwa, bez względu na styl jazdy. W wielu przypadkach jest to nawet dwukrotnie wyższa wartość niż w normalnych warunkach. Ten objaw trudno zauważyć bez zerkania w komputer pokładowy. Nie sprzyjają temu też krótkie odcinki jazdy, bo nie zużywa się na nich zbyt dużych ilości paliwa.

Kolejny objaw uszkodzenia sondy lambdy to nieregularna praca silnika. W momencie samoistnej zmiany wartości obrotowych można mieć podejrzenie, żeby jak najszybciej sprawdzić sondę lambda. Nie obejdzie się bez wizyty na stacji diagnostycznej.

W jednostkach wysokoprężnych (diesel) widoczne też będzie zwiększenie czarnego dymu z rury, szczególnie podczas gwałtownego przyspieszenia. W takich momentach dawka paliwa jest największa, wiec jest też spora szansa na dostrzeżenie niepokojącego czarnego obłoku dymu.

Ostatnią widoczną oznaką usterki sondy lambda jest pojawienie się kontrolki „check engine” na wyświetlaczu. Chociaż często oznacza ona wiele błędów, to przy okazji uszkodzenia sondy lambda objawem jest żółta ikona z oznaczeniem silnika.

Sonda lambda – objawy LPG

Generacje instalacji gazowych typu II i III bezpośrednio korzystały z sygnału przesyłanego przez sondy lambda. Jednak w momencie wejścia do użytku sekwencyjnych instalacji IV generacji, sytuacja się zmieniła. Sterownik gazu wykorzystuje bezpośrednio czujniki odpowiedzialne za działanie wtryskiwaczy benzynowych, nie bierze więc bezpośrednio sygnału z sondy lambda. Jednak, jak wiadomo, komputer jednostki wykorzystuje ten sygnał do określania prawidłowego składu mieszanki paliwo-powietrznej. 

Jakie więc są objawy uszkodzonej sondy lambda w autach LPG? 

Przede wszystkim zwiększa się spalanie, ale też wyczuwalny jest charakterystyczny zapach gazu. Powodem jest wysyłanie coraz niższego napięcia wyjściowego przez powolne uszkodzenie sondy i podnoszenie dawkowanego paliwa przez komputer. Nie ma to diametralnego wpływu na konstrukcję silnika, jednak może powodować podwyższone zapotrzebowanie na paliwo i większe zanieczyszczenie powietrza.

Wymiana uszkodzonej sondy lambda

Ponieważ warunki pracy sondy są bardzo skrajne i ciężkie, może ona z czasem ulegać uszkodzeniu. Dlatego trzeba wiedzieć nie tylko, jak sprawdzić sondę lambda, ale też, w jaki sposób ją wymienić i który model wybrać. Element ten może być umieszczony tuż przed katalizatorem i mieć wtyczkę zlokalizowaną w tunelu środkowym, lub bezpośrednio za kolektorem ssącym. Po znalezieniu jej najważniejsze jest kupno identycznego egzemplarza (jeśli uszkodzony był markowy i wysokiej jakości). Tanie zamienniki nie oferują odpowiednich parametrów i są nietrwałe.
Sonda lambda jest bardzo ważnym elementem, który powiązany jest z działaniem silnika. Dlatego przy wymianie sondy lambda, wybieraj zawsze model o tych samym wymiarach i przystosowany do konkretnego modelu silnika. Pamiętaj o wybraniu podzespołów markowych i wysokiej jakości, by nie komplikować sobie eksploatacji auta kolejną wymianą.

Pasję do motoryzacji zaszczepili mu ojciec i dziadek. Od najmłodszych lat przyglądał się ich pracy w przydomowym warsztacie samochodowym. Kultywuje tradycje rodzinne i zajmuje się naprawą i renowacją starych, klasycznych pojazdów. W wolnych chwilach majsterkuje i pomaga znajomym w wyborze najlepszego auta.

1 Comment

1 Comment

  1. Jarosław

    22 kwietnia 2021 at 20:34

    Słyszałem już kiedyś o ten sondzie, ale nigdy jakoś nie złożyło się tak, aby chciał dowiedzieć się o niej czegoś więcej. Aż do dziś! Naprawdę przyjemny w odbiorze tekst, czekam na więcej takich.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

Warszawa. Już jutro zostanie uruchomiona pierwsza linia cmentarna. Autobusy C40 będą kursowały na trasie z Metra Młociny do Cmentarza Północnego.

Samochody

Nieważne czy kolizja czy nieuważny sąsiad na parkingu. Tak samo codzienne użytkowanie, chociaż w mniej widoczny sposób, uszkadza powłokę lakierniczą każdego samochodu. Dlatego niezależnie...

Samochody

Polacy, na wzór mieszkańców zachodniej części Europy, coraz bardziej doceniają możliwość użytkowania pojazdu zamiast jego posiadania. Jest to dużo wygodniejsze i nierzadko wiąże się...

Wiadomości

Nową Dacię Duster 4x4 już w przyszłym miesiącu będzie można nabyć u naszych południowych sąsiadów. Samochód ma bogate wyposażenie oraz dwulitrową jednostkę napędową o...

Samochody

Usuwanie różnego rodzaju naklejek z szyb czy karoserii samochodu to problem, z którym zmaga się wielu właścicieli aut. Czynność ta może wydawać się prosta,...

Wiadomości

Wypadek w Bydgoszczy. Dzisiaj (tj. 12 października) przed godziną 9.00 samochód osobowy marki peugeot wjechał w zadaszenie podziemnego przejścia dla pieszych. W zdarzeniu nikt...

Wiadomości

Wypadek na autostradzie A4. W miejscowości Czarna Sędziszowska dzisiaj o godz. 4.10 doszło do zderzenia samochodu osobowego z cysterną. Jedna osoba została ranna. Obecnie...

Wiadomości

Gorzów Wielkopolski. Do śmiertelnego wypadku doszło wczoraj (tj. 10 października) nieopodal skrzyżowania ulic 30 Stycznia i Dąbrowskiego. Rozpędzony samochód marki Chevrolet potrącił czteroletniego chłopca,...

Wiadomości

Grand Prix Turcji. Valtteri Bottas był najlepszy we wczorajszym wyścigu rozegranym na torze Istanbul Park. Podium uzupełnił duet Red Bulla. Drugi był Max Verstappen...

Przepisy

Mandat za brak tablicy rejestracyjnej może ci grozić, jeśli wyjedziesz takim autem na ulicę. Jest on bardzo prawdopodobny, dlatego że taka sytuacja uniemożliwia identyfikację...

Zobacz także

Przepisy

Mandat za brak tablicy rejestracyjnej może ci grozić, jeśli wyjedziesz takim autem na ulicę. Jest on bardzo prawdopodobny, dlatego że taka sytuacja uniemożliwia identyfikację...

Przepisy

Zniżki OC w przekonaniu wielu kierowców są kluczowe do osiągnięcia najniższych składek ubezpieczeniowych. Z poniższego tekstu dowiesz się, jak obliczane są takie zniżki, ile...

Przepisy

Gdy na drodze wydarzy się coś niespodziewanego, kierowców informuje o tym trójkąt ostrzegawczy. Odległość jego ustawienia od auta jest zależna od typu drogi, po...

Dokumenty

Terminowe prawo jazdy jest obecnie wydawane wszystkim kierowcom. Czym jest i czy wiąże się z jakimiś konkretnymi obowiązkami? Jak długo dzięki niemu możesz jeździć...

Wiadomości

Wypadek w Bydgoszczy. Dzisiaj (tj. 12 października) przed godziną 9.00 samochód osobowy marki peugeot wjechał w zadaszenie podziemnego przejścia dla pieszych. W zdarzeniu nikt...

Samochody

Usuwanie różnego rodzaju naklejek z szyb czy karoserii samochodu to problem, z którym zmaga się wielu właścicieli aut. Czynność ta może wydawać się prosta,...

Wiadomości

Grand Prix Turcji. Valtteri Bottas był najlepszy we wczorajszym wyścigu rozegranym na torze Istanbul Park. Podium uzupełnił duet Red Bulla. Drugi był Max Verstappen...

Przepisy

Mandat za brak gaśnicy możesz dostać, jeśli twój pojazd zostanie skontrolowany przez policję. Jak wysoka będzie kara? Sprawdź, czego możesz się obawiać w takiej...