Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

katalizator
katalizator

Eksploatacja

Katalizator – budowa i działanie. Do czego służy urządzenie katalizujące?

Wśród użytkowników pojazdów przyjęło się mówić, że element oczyszczający spaliny to właśnie katalizator. Jednak prawidłowe nazewnictwo to urządzenie katalizujące. W jego wnętrzu umieszczone są membrany w kształcie plastrów miodu, które pokryte są różnymi metalami szlachetnymi np. platyną, rodem i palladem. To one są katalizatorami, ponieważ umożliwiają reakcję chemiczną substancji celem oczyszczenia jej ze szkodliwych czynników. Pomijając ten fakt, można założyć na potrzeby artykułu, że całe urządzenie nazywa się katalizatorem.

Co to jest katalizator i do czego służy?

Element ten stosuje się jako część układu wydechowego umiejscowiony w rurze wydechowej. Katalizator samochodowy przypomina rurę o większej średnicy od przekroju wydechu, co jest spowodowane umieszczeniem w nim elementów katalizujących. Bardzo łatwo możesz go rozpoznać w pojazdach starszej generacji, zarówno benzynowych, jak i zasilanych olejem napędowym.

W obecnie produkowanych modelach zwiększyła się liczba katalizatorów, które umieszcza się w jednym aucie. Spowodowane to jest stałym podnoszeniem norm emisji spalin i śrubowaniem wartości wydobywających się z rury wydechowej substancji szkodliwych. Rozwój technologiczny wpłynął również na powstanie dedykowanych filtrów do pojazdów diesla, które oznaczane są jako DPF. Obecnie niemal wszystkie wypuszczane na rynek pojazdy zasilane olejem napędowym mają taki filtr na pokładzie.

Budowa katalizatora i jego działanie

Katalizator z zewnątrz przypomina tłumik instalowany w wydechu i w zależności od wersji pojazdu może mieć bardziej płaską lub walcowatą budowę. W nowoczesnych autach implementuje się go jako wkład kolektora wydechowego. Zaletą tego rozwiązania jest szybsze nagrzewanie się i bardziej skuteczna praca. Wewnątrz urządzenia katalizującego znajdują się następujące elementy:

  • osłona termiczna;
  • rdzeń ceramiczny lub metalowy;
  • wkłady o budowie plastrów miodu.

Jak działa katalizator?

Chcesz wiedzieć, jak działa katalizator? Cały proces zaczyna się w momencie wlotu szkodliwych produktów spalania mieszanki do jego wnętrza. Są to węglowodór, tlenek węgla i tlenki azotu. Dzięki budowie i obecności platyny, innych pierwiastków oraz tlenku aluminium i tlenku ceru następuje eliminacja NOX, a w konsekwencji uwalnianie do atmosfery azotu N2. W innej części katalizatora dochodzi do utleniania CO i powstania CO2 i H2O.

Zobacz też:
Moduł komfortu – wygoda kierowcy i pasażerów przede wszystkim!

Katalizator w samochodzie – wytrzymałość

Mimo ciągłej pracy i podatności na zmieniające się warunki atmosferyczne, katalizator jest odpornym na uszkodzenia i wytrzymałym podzespołem układu wydechowego. W sprzyjających warunkach może działać bezawaryjnie nawet przez ponad 200 tysięcy kilometrów. Jednak w miarę użytkowania auta jego skuteczność maleje, a mogą ją zwielokrotnić nieprawidłowości w pracy silnika.

Katalizator samochodowy – usterki

Usterki katalizatora mogą być typowo mechaniczne i obejmować uszkodzenie elementów łączeniowych czy obudowy. Na skutek najechania na przeszkodę lub pod wpływem nagłego pojawienia się wody z kałuży, katalizator w samochodzie może zostać uszkodzony. Poza tym niesprawny układ zapłonowy może powodować również zaburzenie pracy filtrów wewnętrznych. Ich przyczyna leży najczęściej po stronie niesprawnego układu zapłonowego.

Jeśli paliwo nie zostaje spalone w cylindrze, przedostaje się ono do układu wydechowego i tam ulega zapłonowi w katalizatorze. Zjawisko to podnosi temperaturę wewnątrz urządzenia i niszczy wkład, pogarszając jakość oczyszczania spalin. Podobny efekt daje próba uruchamiania pojazdu na hol lub „popych”. W jego efekcie niespalona dawka paliwa również przedostaje się do układu wydechowego i finał jest taki sam jak w poprzednim wypadku.

Objawy uszkodzonego katalizatora samochodowego

W nowoczesnych autach zepsuty katalizator objawia się spadkiem mocy. Dlaczego? Dzieje się tak z powodu otrzymywania innych wartości niż fabryczne wysyłanych przez czujnik zaimplementowany w katalizatorze. Informacje te służą sterownikowi do przygotowywania składu mieszanki paliwowo-powietrznej, dlatego wszelkie zaburzenia prowadzą do jej zmiany i w konsekwencji pogorszenia osiągów auta.

Uszkodzony katalizator w samochodzie możesz rozpoznać przez oznakowanie na pulpicie. Zazwyczaj zapala się wtedy pomarańczowa kontrolka check engine. Oczywiście nie odpowiada ona jedynie za urządzenie katalizujące, więc jej pojawienie się na wyświetlaczu nie musi automatycznie oznaczać uszkodzenia opisywanego elementu. Innym sposobem jest organoleptyczne badanie stanu katalizatora. Element, który ma kłopoty z funkcjonowaniem, daje znać o sobie przez metaliczne stuki i grzechotanie.

Zobacz też:
Rozbieganie silnika – czy to poważny problem? Jak zapobiec rozbieganiu Diesla?

Jak naprawić katalizator w samochodzie?

Jedną z głównych metod jest regeneracja katalizatora. W zależności od wersji może ona cię kosztować ponad tysiąc złotych. Jednak jest i tak o wiele tańsza od zakupu nowego elementu. W niektórych przypadkach nie ma możliwości naprawy katalizatora i musisz zdecydować się na nowy produkt. Na szczęście na rynku pojawiło się sporo zamienników, które kosztują zdecydowanie mniej niż oryginalne części. Dostępne są również jako podzespoły uniwersalne dobierane pod kątem mocy jednostki.

Sytuacja komplikuje się w momencie, gdy auto wyposażone jest w kilka katalizatorów, w tym jeden umieszczony w kolektorze wydechowym. Jego cena może przekraczać kilka tysięcy złotych, co może mocno wydrenować twój portfel. Ważną rzeczą jest to, że katalizator samochodowy musi zostać zutylizowany po demontażu. Dlatego niezgodne z prawem jest instalowanie używanego urządzenia. Poza tym jego sprawność zazwyczaj jest wielką niewiadomą.

A może by tak go wyciąć…

W myśl tunerów-amatorów – „wytnij katalizator, będziesz miał więcej koni”. Z jednej strony jest to prawda, bo element ten ogranicza swobodny przepływ gazów. Usunięcie go podnosi w pewien sposób osiągi pojazdu. Jednak należy pamiętać, że samochód pozbawiony urządzenia katalizującego spaliny jest niezgodny z homologacją producenta. W konsekwencji diagnosta podczas badań nie będzie mógł zdecydować o pozytywnym wyniku. Poza tym pozbawianie auta katalizatora wiąże się ze zmianą odczytów w sterowniku silnika. Jak widać, urządzenie katalizujące spełnia bardzo istotną funkcję w samochodzie i możesz się spodziewać jego ewolucji w kolejnych latach. Ekologia bowiem wymusza stosowanie coraz to lepszych sposobów oczyszczania spalin. Przy zakupie auta używanego powinieneś przyjrzeć się temu, w jakim stanie jest katalizator samochodowy, by uniknąć kosztownej naprawy lub wymiany.

Piotr Żandarowski

Zawodowo buduje drogi, mosty i tunele, jednak jego pasją jest jazda poza utwardzonymi szlakami. Zarówno w pełnym wymiarze, jak i w skali. W bagażniku zawsze ma największy zestaw kluczy i podręcznik „Sam naprawiam…”

Sprawdź także

Wiadomości

Mieszkańcy Łodzi mogli dziś oglądać nietypowy wypadek. Kierowca pod wpływem alkoholu nie zapanował nad niezwykle mocnym silnikiem Ferrari 488 na śliskiej nawierzchni i rozbił...

Wiadomości

Kierowcom na ulicach dużych miast dosyć często puszczają nerwy. Przeważnie jednak kończy się to energicznym wciskaniem klaksonu, żywą gestykulacją czy używaniem słów powszechnie uważanych...

Wiadomości

W piątkowy poranek doszło do dramatycznego w skutkach wypadku, jaki miał miejsce na jednym z odcinków trasy S1. Niestety, zginęły w nim dwie osoby....

Wiadomości

Tym razem nie powiodła się próba bezczelnej kradzieży auta na myjni. Nagrania z monitoringu pokazują trzeźwość umysłu kobiety, która ani myślała oddawać auta bez...

Wiadomości

Euro NCAP sprawdził bezpieczeństwo nowej Dacii, Volkswagena oraz Skody. O ile niemieckie i czeskie auto dostały bardzo oceny, Dacia wypadła po prostu fatalnie. Nowe...

Wiadomości

Po Polsce jeździ coraz więcej samochodów. Wygląda na to, że z roku na rok nasz rynek motoryzacyjny staje się coraz bardziej potężny. Do Niemiec...

Wiadomości

Tragiczny wypadek na Dolnym Śląsku. Za zabicie pieszego kierowca może trafić do więzienia na długie lata. On jednak twierdzi, że to ofiara wtargnęła na...

Wiadomości

Niezwykle niebezpieczne zachowanie kierowców trzech ciężarówek zarejestrował jeden z kierowców pod Poznaniem. Wszystkie trzy pasy autostrady A2 były zablokowane przez sześć kilometrów

Wiadomości

Już w najbliższą sobotę odbędzie się pogrzeb zmarłego w ubiegłym tygodniu księcia Filipa. Trumnę z jego ciałem przewiezie specjalnie przygotowany model Land Rovera

Wiadomości

Kierowcy podróżujący jedną z włoskich autostrad w zeszłą sobotę musieli doznać szoku. Wprost na nich jechała... ciężarówka. Aż trudno uwierzyć, że nikt nie ucierpiał...

Zobacz także

Prawo

Kierowanie samochodem bez prawa jazdy może odnosić się do dwóch rodzajów sytuacji. Kierujący albo nie ma dokumentu przy sobie podczas prowadzenia samochodu, albo nie...

Porady

Jazda samochodem to czysta przyjemność. Warto, jednak żebyś pamiętał o tym, które podzespoły pojazdu są niezbędne dla jego funkcjonowania. To, co można znaleźć pod...

Porady

Młodzi kierowcy zastanawiają się często, ile czeka się na prawo jazdy. Oczekiwanie trwa zwykle kilkanaście dni, a postępy w wyrabianiu dokumentu można sprawdzić przez...

Naprawa

Odma olejowa to ważny element samochodu. Jej niewłaściwe działanie może skutkować wyciekiem oleju i nieodwracalnym uszkodzeniem silnika. Sprawdź, na co musisz zwrócić uwagę, żeby...

Naprawa

Sprzęgła hydrokinetyczne obecne w automatycznych skrzyniach biegów wykorzystują do swojego działania ruch cieczy. W przeciwieństwie do skrzyń manualnych nie ma tam zużywających się okładzin...

Porady

Uruchomienie silnika Diesla możliwe jest dzięki działaniu świecy żarowej. Dzięki niej komora spalania rozgrzewa się i pomaga uruchomić samochód nawet w niskiej temperaturze otoczenia....

Wiedza

Poszczególne rodzaje świateł w samochodzie mają swoje zastosowanie w określonych warunkach. Każdy kierowca powinien zdawać sobie sprawę, w jaki sposób z nich korzystać, żeby...

Wiedza

Niemal połowa samochodów w Polsce ma zamontowany silnik wysokoprężny. Poznaj historię wynalazku Rudolfa Diesla i dowiedz się, jaka jest zasada działania silnika o zapłonie...