Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy
Co grozi za jazdę bez prawa jazdy

Prawo

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy? Kary w 2021 roku

Kierowanie samochodem bez prawa jazdy może odnosić się do dwóch rodzajów sytuacji. Kierujący albo nie ma dokumentu przy sobie podczas prowadzenia samochodu, albo nie posiada go w ogóle (jazda bez uprawnień). W obu przypadkach kary będą zupełnie inne. Co grozi za jazdę bez prawa jazdy lub bez uprawnień? Dowiesz się z naszego artykułu.

Czy kierowca musi mieć przy sobie prawo jazdy?

Jeszcze kilka lat temu kierowca był zobowiązany do przewożenia wszystkich dokumentów poświadczających posiadanie uprawnień do prowadzenia pojazdu oraz umożliwiające identyfikację kierowcy. Zmiana sytuacji nastąpiła 1 października 2018 roku wraz z nowelizacją ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym. Informacje o tym, jakie dokumenty należy mieć przy sobie podczas kierowania samochodem, można znaleźć w rozdziale 5 Porządek i bezpieczeństwo ruchu na drogach ww. ustawy, Oddziale 1. Przepisy porządkowe, art. 38.:

  • ważne prawo jazdy lub inny dokument potwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem, gdy kierujący nie posiada prawa jazdy (pozwolenie tymczasowe w momencie wyrabiania czy zmiany dokumentu),
  • dokument potwierdzający tożsamość kierowcy, a więc ważny dowód osobisty.

Warto wspomnieć, że planowana jest także nowelizacja, która ma dawać możliwość kierowania pojazdem bez posiadania przy sobie prawa jazdy w formie fizycznej – tradycyjnej karty. Będzie bowiem możliwość okazywania dokumentu na smartfonie. Podkreślamy jednak, że na ten moment nowelizacja nie została jeszcze uchwalona i w dalszym ciągu obowiązuje konieczność posiadania przy sobie tego dokumentu. A jaka grozi kara za jazdę bez prawa jazdy? 

Jazda samochodem bez prawa jazdy – jakie sankcje w przypadku pozostawienia dokumentu w domu?

Nietrudno zapomnieć dokumentów, zwłaszcza gdy wyjeżdża się tylko na chwilę – czy to do sklepu z mieszkania, czy restauracji podczas przerwy na lunch w pracy. Do płatności wystarczy dziś przecież BLIK, który można pobrać z aplikacji mobilnej banku, albo technologia NFC w smartfonie. Tym samym coraz więcej osób traci odruch łapania za portfel w każdej sytuacji. Co grozi za brak prawa jazdy w momencie kontroli drogowej? Odpowiedzi na to pytanie warto szukać w ustawie z dnia 20 maja 1971 roku Kodeks wykroczeń, art. 95.:

  • kierując samochodem na drodze publicznej, w strefie zamieszkania albo w strefie ruchu bez posiadania przy sobie odpowiednich dokumentów, a więc prawa jazdy, można spodziewać się kary nagany lub kary grzywny do 250 złotych.
Zobacz też:  Sprzedaż samochodu – kompendium

Jazda samochodem bez odpowiedniego prawa jazdy – jakie sankcje w przypadku kierowania pojazdem innej kategorii?

Każdy kierowca musi zdawać sobie sprawę z tego, że wydane mu prawo jazdy uprawnia go do prowadzenia pojazdów konkretnego typu. To więc:

  • kat. A – motocykle, motocykle z przyczepą motocyklową do masy motocykla lub 100 kg, pojazdy kat. AM,
  • kat. AM – dwu- lub trójkołowy motorower o silniku spalinowym do 50 cm3, prędkości do 45 km/h,
  • kat. A1 – motocykl z silnikiem spalinowym do 125 cm3,
  • kat. A2 – motocykl o mocy do 35 kW,
  • kat. B – samochody osobowe do 3,5 tony, ciągniki rolnicze + ciągnięcie lekkiej przyczepy (nie cięższej niż ½ masy samochodu, łączna waga nie większa niż 4250 kg), jednoślad o pojemności do 50 cm3 lub do poj. 125 cm3,
  • kat. B1 – najwolniejsze samochody i motorowery do 45 km/h, dla osób od 16 roku życia,
  • kat. C – ciężarówki (samochody powyżej 3,5 tony), ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny,
  • kat. C+E – kat. C powiększona o kierowanie pojazdem ciężarowym wraz z naczepą,
  • kat. D – autobusy, 
  • kat. D1 – autobusy, ciągnik rolniczy, pojazd samobieżny z lekką przyczepą,
  • kat. D+E – autobus wraz z przyczepą, ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny z przyczepą,
  • kat. D1+E – zespół pojazdów o masie do 12 ton,
  • kat. T – ciągnik rolniczy z przyczepą, pojazd wolnobieżny z przyczepą, pojazdy dla kategorii AM.

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że nie ma uprawnień do prowadzenia danego rodzaju pojazdu. Dla przykładu, kierowca posiadający prawo jazdy kat. B może prowadzić motocykl o pojemności do 125 cm3, ale pod warunkiem, że ma przynajmniej 3 lata doświadczenia w kierowaniu samochodem. Jeśli więc ma prawo jazdy kat. B od kilku miesięcy, to wspomniane uprawnienie mu nie przysługuje.

Zobacz też:  Obowiązkowe wyposażenie samochodu w Polsce. Co się do niego zalicza?

Kara, jaka może czekać kierowcę, który kieruje nieodpowiednim typem pojazdu, to mandat w wysokości 300 zł. W przypadku jego zakwestionowania i skierowania tym samym sprawy na drogę sądową można spodziewać się grzywny nawet do 5 tysięcy.

Jazda samochodem bez prawa jazdy – jakie sankcje w przypadku jazdy bez uprawnień?

Jazda samochodem bez posiadania ważnego prawa jazdy w ogóle – gdy nigdy nie zdałeś egzaminu – może wiązać się z karą mandatu do 500 zł. W przypadku skierowania sprawy do sądu na skutek jego nieprzyjęcia – do 5000 zł. Niedoszłemu kierowcy grozi także wieloletni zakaz prowadzenia pojazdów.

Jeśli jazda bez uprawnień dotyczy ich cofnięcia, tj. odebrania prawa jazdy, kara może być wyjątkowo dotkliwa. O jej wymiarze decyduje sąd, przyznając nawet od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności i do 15 lat zakazu prowadzenia samochodu.

Z kolei jeżdżenie bez prawa jazdy po jego tymczasowym zatrzymaniu będzie wiązało się z przedłużeniem zakazu. Dla przykładu, zakaz obowiązujący na 3 miesiące może zostać przedłużony do 6 miesięcy. 

Okazuje się więc, że mandat za jazdę bez prawa jazdy nie jest największym problemem, z jakim może się mierzyć brawurowy kierowca. Nagminne łamanie przepisów może skutkować nawet karą więzienia. Przede wszystkim jednak jakiekolwiek odstępstwa od prawnych wymogów (poza zostawieniem ważnego dokumentu w domu) wiążą się ze stworzeniem sytuacji niebezpiecznej. Bez względu na to, czy chodzi o prowadzenie samochodu przez osobę z zatrzymanym dokumentem, czy o prowadzenie samochodu ciężarowego przez osobę mającą uprawnienia wyłącznie do kierowania osobówek, ryzyko spowodowania wypadku jest wysokie.

Tomasz Wykowski

Samochodami i motocyklami jeździ dłużej, niż ma prawo jazdy. Preferuje motoryzację z końca XX wieku, jednak docenia wygodę współczesnych samochodów. Jeśli to tyko możliwe, stara się wykonywać drobne prace mechaniczne i obsługowe własnoręcznie.

Sprawdź także

Porady

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie może być mylone z wyrejestrowaniem samochodu. To czynność konieczna, jeżeli auto zmienia właściciela. Możesz zrobić to osobiście albo przez...

Porady

Mycie silnika samochodu jest prostsze, niż się wydaje. Potrzebujesz jedynie myjki ciśnieniowej lub zwykłego węża i odpowiedniego detergentu. Możesz też zdecydować się na oddanie...

Porady

Młodzi kierowcy zastanawiają się często, ile czeka się na prawo jazdy. Oczekiwanie trwa zwykle kilkanaście dni, a postępy w wyrabianiu dokumentu można sprawdzić przez...

Naprawa

Sprzęgła hydrokinetyczne obecne w automatycznych skrzyniach biegów wykorzystują do swojego działania ruch cieczy. W przeciwieństwie do skrzyń manualnych nie ma tam zużywających się okładzin...

Porady

Jazda samochodem to czysta przyjemność. Warto, jednak żebyś pamiętał o tym, które podzespoły pojazdu są niezbędne dla jego funkcjonowania. To, co można znaleźć pod...

Wiedza

Kierowcy stojący przed wyborem samochodu zastanawiają się często, czy powinni wybrać silnik wolnossący, czy taki z turbodoładowaniem. Chociaż silniki z turbo prezentują znacznie lepsze...

Prawo

Jaka jest dozwolona maksymalna prędkość na autostradzie w Polsce? Czy istnieje dolna granica dopuszczalnej prędkości? W jaki sposób efektywnie i oszczędnie podróżować polskimi autostradami?

Porady

Uruchomienie silnika Diesla możliwe jest dzięki działaniu świecy żarowej. Dzięki niej komora spalania rozgrzewa się i pomaga uruchomić samochód nawet w niskiej temperaturze otoczenia....

Wiedza

Poszczególne rodzaje świateł w samochodzie mają swoje zastosowanie w określonych warunkach. Każdy kierowca powinien zdawać sobie sprawę, w jaki sposób z nich korzystać, żeby...

Wiedza

Niemal połowa samochodów w Polsce ma zamontowany silnik wysokoprężny. Poznaj historię wynalazku Rudolfa Diesla i dowiedz się, jaka jest zasada działania silnika o zapłonie...

Zobacz także

Porady

Mycie silnika samochodu jest prostsze, niż się wydaje. Potrzebujesz jedynie myjki ciśnieniowej lub zwykłego węża i odpowiedniego detergentu. Możesz też zdecydować się na oddanie...

Porady

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie może być mylone z wyrejestrowaniem samochodu. To czynność konieczna, jeżeli auto zmienia właściciela. Możesz zrobić to osobiście albo przez...