Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

filtr cząstek stałych
filtr cząstek stałych

Eksploatacja

Filtr cząstek stałych – niewielkie urządzenie, wielki wpływ na czystość powietrza

W samochodach wykorzystywane są różnego rodzaju filtry, w tym paliwa, kabinowy, oleju czy też filtr cząsteczek stałych, który montowany jest przede wszystkim w autach typu diesel. Za co odpowiada i jakie objawy wskazują, że nie działa on prawidłowo?

Czym są cząsteczki stałe w powietrzu? 

W miastach w czasie największego natężenia ruchu drogowego w powietrzu unosi się wiele zanieczyszczeń, w tym cząstek stałych. Ich głównym źródłem są silniki zasilane olejem napędowym (diesel). Cząsteczki stałe to nic innego, jak sadza, która jest trująca. Nie widać jej gołym okiem, ale szybko przedostaje się do układu oddechowego człowieka, skąd przeniknąć może do układu krwionośnego. Nadmierna ekspozycja organizmu na cząstki stałe powoduje, że rośnie ryzyko zachorowania na nowotwór.

Filtr cząsteczek stałych a normy emisji spalin

By zmniejszyć ilość cząsteczek stałych w powietrzu, wprowadzono normy emisji spalin, które ograniczyły wielokrotnie ilość cząsteczek sadzy w atmosferze. Żeby im sprostać, producenci samochodów musieli zacząć filtrować spaliny. W latach 90. Francuzi na szeroką skalę zaczęli stosować filtry cząstek stałych. Kiedy w 2005 roku wprowadzono normę Euro 4, wymusiła ona stosowanie filtrów właściwie we wszystkich nowo produkowanych samochodach. Nieużywanie takich rozwiązań zlikwidowała norma Euro 5, która weszła w życie w 2009 roku.

Najnowsza norma Euro 6d-temp sprawia, że filtr cząstek stałych (filtr DPF lub GPF) montowany jest na dużą skalę i już nie tylko w silnikach diesla, ale też w benzynowych – w szczególności tych, które wyposażone są w bezpośredni wtrysk paliwa.

Czym jest filtr cząstek stałych?

Filtr cząstek stałych nazywany jest także FAP – od francuskiego wyrażenia filtre à particules bądź DPF, z angielskiego – diesel particulate filter. Obecnie wykorzystywany jest też skrót GPF, czyli gasoline particulate filter.

Zobacz też:
Co można znaleźć pod maską samochodu? Każdy kierowca musi to wiedzieć

To niewielkie urządzenie, które jest elementem układu wydechowego pojazdu. Montowane jest za katalizatorem i ma kształt puszki, w której znajduje się właściwy filtr cząsteczek stałych. Obudowa wykonana jest z wysokiej jakości stali nierdzewnej. Mieści ona ceramiczny korpus filtra, który tworzą zagęszczone kanały ustawione w pozycji równoległej względem siebie. Kanały tworzą gęstą siatkę i są zamknięte z jednej strony, naprzemiennie od strony dolotowej lub wylotowej.

W filtrach DPF ściany kanałów wyprodukowane są z węglika krzemu, który dodatkowo pokryty jest tlenkiem glinu i ceru, a na nich osadzone są cząsteczki platyny – drogiego metalu szlachetnego. To właśnie on powoduje, że bardzo kosztowny w zakupie może być filtr cząstek stałych. Cena filtra maleje wtedy, gdy mało jest tej platyny.

Jak działa filtr cząstek stałych?

W silnikach diesla cząstki stałe powstają w dużych ilościach podczas rozruchu silnika i kiedy pracuje on w niskiej temperaturze, np. w czasie zimy. Są one mieszaniną sadzy i rozpuszczonej frakcji organicznej oraz niespalonych węglowodorów. Dzięki temu, że w samochodzie zamontowany jest filtr cząstek stałych DPF, takie cząstki są wyłapywane i zatrzymywane przez niego. Drugą jego rolą jest ich wypalanie wewnątrz filtra.

Spaliny trafiające do filtra cząstek stałych muszą przebijać się przez ścianki kanałów wlotowych, by przedostać się do kanałów wylotowych. Podczas przepływu na ściankach filtra osadzają się cząsteczki sadzy.

By filtr cząsteczek stałych mógł funkcjonować prawidłowo, musi mieć sterownik silnika, który będzie nim zarządzał. Opiera się on na czujnikach temperatury przed i za filtrem oraz na wskaźnikach szerokopasmowej sondy lambda, która informuje o jakości spalin wydobywających się z tej części pojazdu. Tuż za filtrem jest czujnik ciśnienia, odpowiadający za sygnalizowanie stopnia napełnienia go sadzą.

Filtr DPF – objawy zapchania

Możesz podejrzewać, że filtr cząstek stałych nie działa prawidłowo i jest zapchany, jeśli zauważasz spadek mocy silnika lub przejście jednostki napędowej w tryb awaryjny. Na desce rozdzielczej najprawdopodobniej zauważysz wówczas kontrolkę, która wskazuje o przepełnieniu się sadzą filtra cząstek stałych. Objawy mogą być przy tym także zupełnie inne.

Zobacz też:
Przekładnia kierownicza w samochodzie – budowa i regeneracja. Jakie są objawy uszkodzonej maglownicy?

Niewykluczone również, że zapchany filtr cząstek stałych spowoduje niekontrolowane zwiększenie obrotów silnika i gwałtowne jego zatarcie. To skrajna sytuacja, ale może do niej dojść, gdy nie będzie właściwych warunków do wypalaniu wewnątrz filtra cząsteczek sadzy. Ma to miejsce podczas eksploatacji samochodu na krótkich trasach. Skoro proces wypalania cząsteczek stałych zostaje przerwany, niespalone paliwo przedostaje się do oleju, przez co jest go coraz więcej i traci swoje pierwotne właściwości. Znacznie przyspiesza to eksploatację podzespołów silnika. Jeśli oleju będzie stanowczo zbyt wiele, to przez odmę dostanie się on do komory spalania, co może przyczynić się do poważnej awarii.

Co zrobić w przypadku zapchania filtra cząsteczek stałych?

Jeśli stwierdzisz, że filtr cząstek stałych zapchał się, możesz wybrać jedną z dwóch opcji:

  • wizytę w warsztacie mechanicznym w celu regeneracji tej części. Musisz liczyć się z tym, że usługa nie będzie tania – filtr cząsteczek stałych kosztuje nawet kilkaset złotych, a takie działanie pomaga jedynie na krótki czas;
  • wymianę niedziałającego filtra cząstek stałych na nowy. Cena tego elementu pojazdu nie jest niestety niska i wynosi od 3 do nawet 10 tys. zł.

Niektórzy kierowcy, chcąc zaoszczędzić, decydują się na usunięcie filtra DPF ze swojego pojazdu, ale pamiętaj, że jest to działanie niezgodne z prawem. Przepisy zabraniają usuwania z samochodu filtra cząstek stałych. Jeśli takie działanie zostanie wykryte podczas kontroli pojazdu, możesz stracić dowód rejestracyjny i dostać mandat. Poza tym, jeżdżąc samochodem bez filtra, przyczyniasz się do zwiększenia stopnia zanieczyszczenia sadzą powietrza, którym oddychasz. Narażasz tym samym wszystkich w swoim otoczeniu na choroby układu oddechowego.

Piotr Żandarowski

Zawodowo buduje drogi, mosty i tunele, jednak jego pasją jest jazda poza utwardzonymi szlakami. Zarówno w pełnym wymiarze, jak i w skali. W bagażniku zawsze ma największy zestaw kluczy i podręcznik „Sam naprawiam…”

Sprawdź także

Eksploatacja

Niegdyś niezwykle drogie i kosztowne ogrzewanie postojowe jest dzisiaj dostępne dla zdecydowanej większości kierowców. Jego popularność polega na prostocie użytkowania, możliwości dostosowania do konkretnego...

Eksploatacja

Niegdyś oznaka luksusu, dzisiaj zwykła codzienność dla wielu posiadaczy aut. Przyciemnianie szyb – bo o nim mowa – stało się naturalnym sposobem poprawienia estetyki...

Eksploatacja

Koń mechaniczny jest niezastąpionym symbolem możliwości każdego silnika spalinowego. Działa na wyobraźnie w sposób przekraczający możliwości innych jednostek miar mocy, a porównywanie go do...

Eksploatacja

Wśród użytkowników pojazdów przyjęło się mówić, że element oczyszczający spaliny to właśnie katalizator. Jednak prawidłowe nazewnictwo to urządzenie katalizujące. W jego wnętrzu umieszczone są...

Eksploatacja

Liczba koni mechanicznych ma duże znaczenie. Szczególnie dla fanów motoryzacji. Tunerzy walczą o każdy kolejny koń, próbują przekraczać niedostępne dotąd granice, a fani emocjonują...

Eksploatacja

Wyprzedzanie nie jest manewrem trudnym do odróżnienia od innych. Jednak wymijanie i omijanie mogą niektórym kierowcom mylić się ze sobą. Dla utrwalenia wiedzy należy...

Eksploatacja

Nadmiar wilgoci w budynku czy pojeździe nietrudno zauważyć. Szyby okienne intensywnie parują od wewnątrz, a powietrze ma przykry zapach. To typowe sygnały zawilgoconego powietrza....

Eksploatacja

Układ napędowy z pierścieniami tłokowymi jest jednym z najbardziej zaawansowanych i skomplikowanych bloków funkcjonalnych samochodu. Koszt wymiany pierścieni tłokowych jest dosyć wysoki, dlatego koniecznie...

Porady

Usuwanie naklejki z szyby auta potrafi sprawić użytkownikowi samochodu sporo problemów. Klej pozostaje na szybie, a i samą folię naklejki ciężko jest zmyć. Z...

Eksploatacja

Nowoczesne lusterko fotochromatyczne możesz znaleźć w większości nowych samochodów osobowych poruszających się po drogach publicznych. Pomogą Ci one w bezpiecznym i komfortowym podróżowaniu w...

Zobacz także

Prawo

Kierowanie samochodem bez prawa jazdy może odnosić się do dwóch rodzajów sytuacji. Kierujący albo nie ma dokumentu przy sobie podczas prowadzenia samochodu, albo nie...

Wiedza

Deska rozdzielcza samochodu jest elementem pojazdu, na którym znajdują się zegary czy liczniki pozwalające na kontrolowanie prędkości jazdy i liczby obrotów silnika na minutę....

Bezpieczeństwo

Podróżowanie z dzieckiem samochodem to niewątpliwie stresowa sytuacja dla każdego rodzica. Bezpieczeństwo pociechy jest bowiem najważniejsze. Na drodze może wydarzyć się wszystko, począwszy od...

Porady

Zarejestrowanie pojazdu to obowiązek każdego nabywcy auta. Bez względu na to, czy samochód jest całkiem nowy – z salonu, sprowadzony z zagranicy czy odkupiony...

Wiedza

Standardem wyposażenia w pojazdach produkowanych przed laty było wspomaganie kierownicy. Z czasem pojawił się również ABS, czyli system, który uniemożliwia blokowanie się kół podczas...

Porady

Bez względu na to, czy sprzedaż samochodu związana jest z chęcią zakupienia nowego, czy kłopotami finansowymi, oznacza konieczność przygotowania solidnego planu działania. Z naszego...

Prawo

O szkodzie całkowitej można usłyszeć z ust pracownika pomocy drogowej, rzeczoznawcy i likwidatora z firmy ubezpieczeniowej czy serwisanta. Właściciel samochodu po poznaniu takiej diagnozy...

Porady

Podczas zakupu nowego samochodu z pewnością zwracasz uwagę nie tylko na jego możliwości, ale także wygląd i funkcjonalność. A na nie w dużej mierze...