Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

kontrola trakcji
kontrola trakcji

Eksploatacja

Kontrola trakcji – skuteczna ochrona przed poślizgiem!

Jeżeli nie wiesz, czym jest kontrola trakcji, ten artykuł jest dla ciebie. Dowiesz się z niego, co to jest ASR, jaką rolę spełnia, w jaki sposób działa i kiedy może szwankować. Poniżej wskazaliśmy też sytuacje, w których warto wyłączać układ ASR.

Jeszcze w latach 90. tych wykorzystywanie elektronicznych układów bezpieczeństwa w pojazdach nie było tak powszechne. Nie zawsze samochody były wyposażone w takie udogodnienia, jak wspomaganie kierownicy, nie mówiąc już o ABS. Teraz jednak sytuacja jest zupełnie inna, a system kontroli trakcji na dobre zagościł niemal we wszystkich dostępnych obecnie konstrukcjach. Co musisz wiedzieć o kontroli trakcji?

ASR – system wspomagający kierowcę

Moce w obecnie produkowanych autach, zdecydowanie przekraczają te dostępne dla klientów jeszcze 10 czy 20 lat temu. Nikogo nie dziwi rodzinne kombi o mocy ponad 200 KM czy SUV z turbodoładowanym silnikiem V6 pod maską. Zapanowanie nad takimi autami nie jest proste, szczególnie gdy warunki drogowe się zmieniają. Kontrola trakcji w samochodzie przeciwdziała powstawaniu poślizgu podczas przyspieszania. Działa na różne sposoby, które omówiamy poniżej.

Układ ASR a ABS – zależności

W jaki sposób dostosować wartość momentu obrotowego wytwarzanego przez silnik do aktualnej prędkości obrotowej kół? Kontrolka trakcji ASR korzysta z czujników ABS, które informują ten system o różnicy między wartością prędkości kół napędzanych i nienapędzanych. Kluczowe jest przekroczenie dopuszczalnej różnicy między tymi wartościami, co jest wychwytywane przez system kontroli trakcji i niwelowane.

ASR system – jak reguluje pracę silnika?

Jednym ze sposobów jest ograniczenie powstawania momentu obrotowego poprzez kontrolowanie działania układu zasilania paliwem. Może się to odbywać przy pomocy elektronicznej przepustnicy, która w połączeniu z czujnikiem położenia pedału przyspieszenia i komputerem sterującym realizuje „zdławienie” jednostki. Jak? Poprzez ograniczenie dopływu powietrza do komory spalania. W przypadku poślizgu w czasie przyspieszania, kontrola trakcji uniemożliwia dodatkowe przyspieszanie, a pedał gazu nie wywołuje zmiany wartości obrotowych silnika.

Zobacz też:
Jak zamontować hak holowniczy w samochodzie i ile to kosztuje?

Inną możliwością jest bezpośrednia ingerencja w układ wtryskowy. W momencie wykrycia poślizgu kół podczas przyspieszania potrzebne może być opóźnienie kąta wyprzedzenia zapłonu lub zupełne odłączenie iskry na poszczególnych cylindrach. W silnikach wysokoprężnych układ ASR działa nieco inaczej i nie przestawia kąta wtrysku, lecz zmniejsza dawkę podawanego paliwa. Wiąże się to ze zmniejszeniem generowanego momentu obrotowego.

Jak ASR w samochodzie wpływa na układ hamulcowy?

Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że reakcja silnika na poślizg kół może nie być natychmiastowa. Dlatego kontrola trakcji bazuje nie tylko na regulacji zapłonu lub wtrysku paliwa, ale też na ingerencji w hamulce. W jaki sposób się to odbywa?

W pojazdach, które otrzymały system kontrolujący układ paliwowy podczas poślizgu, wykorzystanie hamulców jest niewielkie. Następuje wtedy delikatne zmniejszenie dopływu momentu obrotowego do kół ślizgających się, co skutkuje zwiększeniem możliwości ruszenia w niesprzyjających warunkach.

Układ ASR zwany elektroniczną szperą, co to takiego?

Jest też inny typ ASR, który powoduje, że trakcja w samochodzie zachowywana jest w sposób mechaniczny. To rozwiązanie bazujące na wykorzystaniu hamulców i redukcji funkcjonowania tradycyjnego mechanizmu różnicowego. Potocznie nazywany jest elektroniczną szperą. O co chodzi? 

Podczas przyspieszania dyferencjał przenosi identyczną ilość momentu obrotowego na oba koła osi. W momencie, gdy jedno z nich zostaje wprowadzone w poślizg (bo stoi np. na lodzie), drugie stojące na bardziej przyczepnym podłożu nie otrzyma wystarczającej ilości momentu obrotowego, by ruszyć z miejsca. Kontrola trakcji powoduje przyhamowanie koła ślizgającego się, co sprzyja powstawaniu większego obciążenia bez utraty generowanego momentu obrotowego. Dzięki temu drugie koło otrzymuje go więcej i auto może ruszyć z miejsca.

Zakres działania systemu kontroli trakcji

Oczywiście nie jest możliwe ciągłe wpływanie na hamulce przez ASR, ponieważ groziłoby to ich przegrzaniem i uszkodzeniem. Dlatego ingerencja w układ hamulcowy jest tylko chwilowa. Układ ASR nazywany elektroniczną szperą nie jest więc rozwiązaniem doskonałym i nie generuje takiego zachowania auta, jak klasyczna szpera implementowana w mechanizmie różnicowym aut sportowych.

Zobacz też:
Jak wymienić poduszki silnika w aucie?

Usterki systemu ASR w pojazdach

Skoro wiadomo już, co to jest ASR i w jaki sposób działa. Pora na omówienie kilku jego wad i potencjalnych usterek. Co zaskakujące i paradoksalne, kontrola trakcji przeszkadza w momentach, gdy powinna najbardziej pomagać. Dlaczego tak się dzieje?

Komplikacje z użytkowaniem ASR

Podczas pokonywania głębokiej zaspy, delikatny poślizg kół może powodować aktywację ASR i zdławienie silnika, co w konsekwencji kończy się jego unieruchomieniem. O ile przejechanie przez zaspę autem rozpędzonym jest możliwe, tak ruszenie z miejsca w momencie ugrzęźnięcia w zaspie jest już trudniejsze.

Podobnie rzecz ma się po wjechaniu w luźny piasek, np. na drogach nieutwardzonych w terenie. W takich momentach łatwiej o poślizg kół i kontrolka trakcji się zaświeci (to pomarańczowa ikonka z zarysem auta i dwoma śladami poślizgu). System może odciąć zapłon lub przyhamować auto i spowodować jego zatrzymanie w piasku. Dlatego mając przed sobą głęboki śnieg lub piasek najlepiej czasowo wyłączyć ASR.

Kontrolka kontroli trakcji się świeci, co robić?

Może się zdarzyć, że bez większej przyczyny kontrolka kontroli trakcji zacznie się świecić. Jest kilka przyczyn takiego zjawiska:

  1. uszkodzenie systemu ABS – ASR i ABS korzystają z tego samego modułu sterującego i wykorzystują działanie czujników ABS. Dlatego może się zdarzyć, że gdy uszkodzeniu ulegnie moduł ABS lub któryś z elementów systemu, zaświeci się też kontrolka trakcji;
  2. awaria modułu kontroli trakcji – nie zdarza się to często, jednak czasem uszkodzeniu ulegnie urządzenie odpowiedzialne za sterowanie ASR; 
  3. destrukcja czujnika prędkości koła – to on odpowiada za informację dostarczaną do systemów ABS i ASR, dlatego jego zabrudzenie lub uszkodzenie zaburza funkcjonowanie całego systemu.

Kontrola trakcji może uratować cię z opresji w krytycznym momencie, dlatego nie bagatelizuj jej możliwości i nie wyłączaj systemu, jeśli nie jest to konieczne.

Zobacz też:
Samochodowe tarcze hamulcowe – rodzaje, działanie, awarie, wymiana i koszty

Piotr Żandarowski

Zawodowo buduje drogi, mosty i tunele, jednak jego pasją jest jazda poza utwardzonymi szlakami. Zarówno w pełnym wymiarze, jak i w skali. W bagażniku zawsze ma największy zestaw kluczy i podręcznik „Sam naprawiam…”

1 Comment

1 Comment

  1. Avatar

    Bartosz

    22 kwietnia 2021 at 20:53

    Kontrola trakcji… znajome określenie, ale jakoś nigdy bardziej nie interesowało mnie na tyle, aby się w nie zagłębić. Dzisiaj trafiłem na ten artykuł i tak fajnie go napisaliście, że wciągnął bez reszty!

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

W sobotę ok. godziny 22 na Południowej Obwodnicy Warszawy, pijana kobieta wypadła z obwodnicy i wjechała na znajdującą się obok ścieżkę rowerową. Kobieta w...

Eksploatacja

Dlaczego ma przesady w tym, że przewody zapłonowe trzeba wymieniać? Producenci podzespołów aut zalecają, by elementy te wymieniać co 40-60 tys. kilometrów. Co się...

Bezpieczeństwo

Wielu kierowców zastanawia się, jaki wideorejestrator jest najlepszy? Co trzeba uwzględnić, gdy chcesz się wyposażyć w taki sprzęt? Jakich funkcji oczekiwać? To wszystko i...

Porady

Wykup polisy OC jest obowiązkowy, a jej brak (nawet kilkudniowy) oznacza surowe kary. Oprócz OC możesz również nabyć dodatkowe ubezpieczenie AC, ale też NNW....

Eksploatacja

Niemal w każdym aucie jest zamontowana rura wydechowa. Cały układ wydechowy ma za zadanie w jednostkach spalinowych odprowadzić spaliny i zniwelować hałas generowany przez...

Eksploatacja

Zazwyczaj kierowca panikuje, kiedy dostrzega unoszący się biały dym z rury wydechowej, myśląc, że awaria dotknęła uszczelki pod głowicą. W jaki sposób rozpoznać, co...

Wiedza

Nikola Tesla zapisał się w historii jako wynalazca, który rywalizował z Edisonem. Na jego cześć został nazwany samochód elektryczny, który pochodzi z przedsiębiorstwa Elona...

Bezpieczeństwo

Niektórym kierowcom nie przechodzi przez myśl pytanie, czy można wyprzedzać pojazd uprzywilejowany, bo to „na pewno” murowane problemy. Inni zaś bez wahania decydują się...

Porady

Uszkodzenie zespołu sprzęgłowego w autach jest powszechnym zjawiskiem, szczególnie po pokonaniu około 150 tysięcy kilometrów. Spalone sprzęgło nietrudno rozpoznać, ale co oznacza spalenie sprzęgła?...

Eksploatacja

Dla aut homologowanych od maja 2022 roku obowiązkowym systemem będzie ogranicznik prędkości. Kierowców ma go wspomóc elektronika. Jednak już teraz można mieć do niej...

Zobacz także

Wiadomości

Kierowcy Mercedesa byli najszybsi na obu piątkowych treningach przed niedzielnym wyścigiem o GP Hiszpanii. W pierwszej sesji treningowej w kokpicie Alfy Romeo zasiadł Robert...

Wiadomości

38-latka została zatrzymana w Kostrzynie nad Odrą w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwym. Badanie wykazało aż 4,2 promile alkoholu. Jak się okazało...

Wiadomości

LiveWire odłącza się od Harleya-Davidsona i od 8 lipca będzie funkcjonować jako osobna marka. Firma, na czele której stanie Ryan Morrissey zajmie się produkcją...

Wiadomości

Auta o napędzie elektrycznym są przyszłością, aczkolwiek nie cieszą się jeszcze taką popularnością jak ich spalinowe odpowiedniki. Trend ma się jednak odwrócić szybciej niż...

Wiadomości

Sieć rozciągniętych pomiędzy drzewami drutów znalazły służby leśne w gminie Chęciny w województwie świętokrzyskim. Rozmieszczone w lesie linki miały prawdopodobnie być pułapką na motocyklistów.

Wiadomości

We wtorek w Gliwicach w odstępie zaledwie kilku minut, doszło do dwóch fatalnych wypadków. W jednym z nich zginął znany onkolog prof. Leszek Miszczyk....

Wiadomości

Dzisiaj od godzin porannych rozpoczęła się na terenie całego kraju akcja „Prędkość”. Policjanci będą przede wszystkim kontrolować przestrzeganie przez kierowców limitów prędkości. Ponadto funkcjonariusze...

Wiadomości

Południowokoreańska marka Genesis już wkrótce pojawi się w Europie. Producent aut luksusowych w lecie otworzy swoje pierwsze salony w Niemczech, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii....