Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

kontrola trakcji
kontrola trakcji

Samochody

Kontrola trakcji – skuteczna ochrona przed poślizgiem!

Jeżeli nie wiesz, czym jest kontrola trakcji, ten artykuł jest dla ciebie. Dowiesz się z niego, co to jest ASR, jaką rolę spełnia, w jaki sposób działa i kiedy może szwankować. Poniżej wskazaliśmy też sytuacje, w których warto wyłączać układ ASR.

Jeszcze w latach 90. tych wykorzystywanie elektronicznych układów bezpieczeństwa w pojazdach nie było tak powszechne. Nie zawsze samochody były wyposażone w takie udogodnienia, jak wspomaganie kierownicy, nie mówiąc już o ABS. Teraz jednak sytuacja jest zupełnie inna, a system kontroli trakcji na dobre zagościł niemal we wszystkich dostępnych obecnie konstrukcjach. Co musisz wiedzieć o kontroli trakcji?

ASR – system wspomagający kierowcę

Moce w obecnie produkowanych autach, zdecydowanie przekraczają te dostępne dla klientów jeszcze 10 czy 20 lat temu. Nikogo nie dziwi rodzinne kombi o mocy ponad 200 KM czy SUV z turbodoładowanym silnikiem V6 pod maską. Zapanowanie nad takimi autami nie jest proste, szczególnie gdy warunki drogowe się zmieniają. Kontrola trakcji w samochodzie przeciwdziała powstawaniu poślizgu podczas przyspieszania. Działa na różne sposoby, które omówiamy poniżej.

Układ ASR a ABS – zależności

W jaki sposób dostosować wartość momentu obrotowego wytwarzanego przez silnik do aktualnej prędkości obrotowej kół? Kontrolka trakcji ASR korzysta z czujników ABS, które informują ten system o różnicy między wartością prędkości kół napędzanych i nienapędzanych. Kluczowe jest przekroczenie dopuszczalnej różnicy między tymi wartościami, co jest wychwytywane przez system kontroli trakcji i niwelowane.

ASR system – jak reguluje pracę silnika?

Jednym ze sposobów jest ograniczenie powstawania momentu obrotowego poprzez kontrolowanie działania układu zasilania paliwem. Może się to odbywać przy pomocy elektronicznej przepustnicy, która w połączeniu z czujnikiem położenia pedału przyspieszenia i komputerem sterującym realizuje „zdławienie” jednostki. Jak? Poprzez ograniczenie dopływu powietrza do komory spalania. W przypadku poślizgu w czasie przyspieszania, kontrola trakcji uniemożliwia dodatkowe przyspieszanie, a pedał gazu nie wywołuje zmiany wartości obrotowych silnika.

Inną możliwością jest bezpośrednia ingerencja w układ wtryskowy. W momencie wykrycia poślizgu kół podczas przyspieszania potrzebne może być opóźnienie kąta wyprzedzenia zapłonu lub zupełne odłączenie iskry na poszczególnych cylindrach. W silnikach wysokoprężnych układ ASR działa nieco inaczej i nie przestawia kąta wtrysku, lecz zmniejsza dawkę podawanego paliwa. Wiąże się to ze zmniejszeniem generowanego momentu obrotowego.

Jak ASR w samochodzie wpływa na układ hamulcowy?

Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że reakcja silnika na poślizg kół może nie być natychmiastowa. Dlatego kontrola trakcji bazuje nie tylko na regulacji zapłonu lub wtrysku paliwa, ale też na ingerencji w hamulce. W jaki sposób się to odbywa?

W pojazdach, które otrzymały system kontrolujący układ paliwowy podczas poślizgu, wykorzystanie hamulców jest niewielkie. Następuje wtedy delikatne zmniejszenie dopływu momentu obrotowego do kół ślizgających się, co skutkuje zwiększeniem możliwości ruszenia w niesprzyjających warunkach.

Układ ASR zwany elektroniczną szperą, co to takiego?

Jest też inny typ ASR, który powoduje, że trakcja w samochodzie zachowywana jest w sposób mechaniczny. To rozwiązanie bazujące na wykorzystaniu hamulców i redukcji funkcjonowania tradycyjnego mechanizmu różnicowego. Potocznie nazywany jest elektroniczną szperą. O co chodzi? 

Podczas przyspieszania dyferencjał przenosi identyczną ilość momentu obrotowego na oba koła osi. W momencie, gdy jedno z nich zostaje wprowadzone w poślizg (bo stoi np. na lodzie), drugie stojące na bardziej przyczepnym podłożu nie otrzyma wystarczającej ilości momentu obrotowego, by ruszyć z miejsca. Kontrola trakcji powoduje przyhamowanie koła ślizgającego się, co sprzyja powstawaniu większego obciążenia bez utraty generowanego momentu obrotowego. Dzięki temu drugie koło otrzymuje go więcej i auto może ruszyć z miejsca.

Zakres działania systemu kontroli trakcji

Oczywiście nie jest możliwe ciągłe wpływanie na hamulce przez ASR, ponieważ groziłoby to ich przegrzaniem i uszkodzeniem. Dlatego ingerencja w układ hamulcowy jest tylko chwilowa. Układ ASR nazywany elektroniczną szperą nie jest więc rozwiązaniem doskonałym i nie generuje takiego zachowania auta, jak klasyczna szpera implementowana w mechanizmie różnicowym aut sportowych.

Usterki systemu ASR w pojazdach

Skoro wiadomo już, co to jest ASR i w jaki sposób działa. Pora na omówienie kilku jego wad i potencjalnych usterek. Co zaskakujące i paradoksalne, kontrola trakcji przeszkadza w momentach, gdy powinna najbardziej pomagać. Dlaczego tak się dzieje?

Komplikacje z użytkowaniem ASR

Podczas pokonywania głębokiej zaspy, delikatny poślizg kół może powodować aktywację ASR i zdławienie silnika, co w konsekwencji kończy się jego unieruchomieniem. O ile przejechanie przez zaspę autem rozpędzonym jest możliwe, tak ruszenie z miejsca w momencie ugrzęźnięcia w zaspie jest już trudniejsze.

Podobnie rzecz ma się po wjechaniu w luźny piasek, np. na drogach nieutwardzonych w terenie. W takich momentach łatwiej o poślizg kół i kontrolka trakcji się zaświeci (to pomarańczowa ikonka z zarysem auta i dwoma śladami poślizgu). System może odciąć zapłon lub przyhamować auto i spowodować jego zatrzymanie w piasku. Dlatego mając przed sobą głęboki śnieg lub piasek najlepiej czasowo wyłączyć ASR.

Kontrolka kontroli trakcji się świeci, co robić?

Może się zdarzyć, że bez większej przyczyny kontrolka kontroli trakcji zacznie się świecić. Jest kilka przyczyn takiego zjawiska:

  1. uszkodzenie systemu ABS – ASR i ABS korzystają z tego samego modułu sterującego i wykorzystują działanie czujników ABS. Dlatego może się zdarzyć, że gdy uszkodzeniu ulegnie moduł ABS lub któryś z elementów systemu, zaświeci się też kontrolka trakcji;
  2. awaria modułu kontroli trakcji – nie zdarza się to często, jednak czasem uszkodzeniu ulegnie urządzenie odpowiedzialne za sterowanie ASR; 
  3. destrukcja czujnika prędkości koła – to on odpowiada za informację dostarczaną do systemów ABS i ASR, dlatego jego zabrudzenie lub uszkodzenie zaburza funkcjonowanie całego systemu.

Kontrola trakcji może uratować cię z opresji w krytycznym momencie, dlatego nie bagatelizuj jej możliwości i nie wyłączaj systemu, jeśli nie jest to konieczne.

Miłośnik motoryzacji, który uwielbia dźwięk V8. Gdy nie naprawia ze swoimi mechanikami nowszych aut, dla przyjemności i własnej satysfakcji rekonstruuje starsze modele. Organizator wyjazdów off-roadowych po Polsce i Europie.

1 Comment

1 Comment

  1. Bartosz

    22 kwietnia 2021 at 20:53

    Kontrola trakcji… znajome określenie, ale jakoś nigdy bardziej nie interesowało mnie na tyle, aby się w nie zagłębić. Dzisiaj trafiłem na ten artykuł i tak fajnie go napisaliście, że wciągnął bez reszty!

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

Warszawa. Już jutro zostanie uruchomiona pierwsza linia cmentarna. Autobusy C40 będą kursowały na trasie z Metra Młociny do Cmentarza Północnego.

Samochody

Nieważne czy kolizja czy nieuważny sąsiad na parkingu. Tak samo codzienne użytkowanie, chociaż w mniej widoczny sposób, uszkadza powłokę lakierniczą każdego samochodu. Dlatego niezależnie...

Samochody

Polacy, na wzór mieszkańców zachodniej części Europy, coraz bardziej doceniają możliwość użytkowania pojazdu zamiast jego posiadania. Jest to dużo wygodniejsze i nierzadko wiąże się...

Wiadomości

Nową Dacię Duster 4x4 już w przyszłym miesiącu będzie można nabyć u naszych południowych sąsiadów. Samochód ma bogate wyposażenie oraz dwulitrową jednostkę napędową o...

Samochody

Usuwanie różnego rodzaju naklejek z szyb czy karoserii samochodu to problem, z którym zmaga się wielu właścicieli aut. Czynność ta może wydawać się prosta,...

Wiadomości

Wypadek w Bydgoszczy. Dzisiaj (tj. 12 października) przed godziną 9.00 samochód osobowy marki peugeot wjechał w zadaszenie podziemnego przejścia dla pieszych. W zdarzeniu nikt...

Wiadomości

Wypadek na autostradzie A4. W miejscowości Czarna Sędziszowska dzisiaj o godz. 4.10 doszło do zderzenia samochodu osobowego z cysterną. Jedna osoba została ranna. Obecnie...

Wiadomości

Gorzów Wielkopolski. Do śmiertelnego wypadku doszło wczoraj (tj. 10 października) nieopodal skrzyżowania ulic 30 Stycznia i Dąbrowskiego. Rozpędzony samochód marki Chevrolet potrącił czteroletniego chłopca,...

Wiadomości

Grand Prix Turcji. Valtteri Bottas był najlepszy we wczorajszym wyścigu rozegranym na torze Istanbul Park. Podium uzupełnił duet Red Bulla. Drugi był Max Verstappen...

Przepisy

Mandat za brak tablicy rejestracyjnej może ci grozić, jeśli wyjedziesz takim autem na ulicę. Jest on bardzo prawdopodobny, dlatego że taka sytuacja uniemożliwia identyfikację...

Zobacz także

Przepisy

Mandat za brak tablicy rejestracyjnej może ci grozić, jeśli wyjedziesz takim autem na ulicę. Jest on bardzo prawdopodobny, dlatego że taka sytuacja uniemożliwia identyfikację...

Przepisy

Zniżki OC w przekonaniu wielu kierowców są kluczowe do osiągnięcia najniższych składek ubezpieczeniowych. Z poniższego tekstu dowiesz się, jak obliczane są takie zniżki, ile...

Przepisy

Gdy na drodze wydarzy się coś niespodziewanego, kierowców informuje o tym trójkąt ostrzegawczy. Odległość jego ustawienia od auta jest zależna od typu drogi, po...

Dokumenty

Terminowe prawo jazdy jest obecnie wydawane wszystkim kierowcom. Czym jest i czy wiąże się z jakimiś konkretnymi obowiązkami? Jak długo dzięki niemu możesz jeździć...

Wiadomości

Wypadek w Bydgoszczy. Dzisiaj (tj. 12 października) przed godziną 9.00 samochód osobowy marki peugeot wjechał w zadaszenie podziemnego przejścia dla pieszych. W zdarzeniu nikt...

Samochody

Usuwanie różnego rodzaju naklejek z szyb czy karoserii samochodu to problem, z którym zmaga się wielu właścicieli aut. Czynność ta może wydawać się prosta,...

Wiadomości

Grand Prix Turcji. Valtteri Bottas był najlepszy we wczorajszym wyścigu rozegranym na torze Istanbul Park. Podium uzupełnił duet Red Bulla. Drugi był Max Verstappen...

Przepisy

Mandat za brak gaśnicy możesz dostać, jeśli twój pojazd zostanie skontrolowany przez policję. Jak wysoka będzie kara? Sprawdź, czego możesz się obawiać w takiej...