Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

kontrola trakcji
kontrola trakcji

Samochody

Kontrola trakcji – skuteczna ochrona przed poślizgiem!

Jeżeli nie wiesz, czym jest kontrola trakcji, ten artykuł jest dla ciebie. Dowiesz się z niego, co to jest ASR, jaką rolę spełnia, w jaki sposób działa i kiedy może szwankować. Poniżej wskazaliśmy też sytuacje, w których warto wyłączać układ ASR.

Jeszcze w latach 90. tych wykorzystywanie elektronicznych układów bezpieczeństwa w pojazdach nie było tak powszechne. Nie zawsze samochody były wyposażone w takie udogodnienia, jak wspomaganie kierownicy, nie mówiąc już o ABS. Teraz jednak sytuacja jest zupełnie inna, a system kontroli trakcji na dobre zagościł niemal we wszystkich dostępnych obecnie konstrukcjach. Co musisz wiedzieć o kontroli trakcji?

ASR – system wspomagający kierowcę

Moce w obecnie produkowanych autach, zdecydowanie przekraczają te dostępne dla klientów jeszcze 10 czy 20 lat temu. Nikogo nie dziwi rodzinne kombi o mocy ponad 200 KM czy SUV z turbodoładowanym silnikiem V6 pod maską. Zapanowanie nad takimi autami nie jest proste, szczególnie gdy warunki drogowe się zmieniają. Kontrola trakcji w samochodzie przeciwdziała powstawaniu poślizgu podczas przyspieszania. Działa na różne sposoby, które omówiamy poniżej.

Układ ASR a ABS – zależności

W jaki sposób dostosować wartość momentu obrotowego wytwarzanego przez silnik do aktualnej prędkości obrotowej kół? Kontrolka trakcji ASR korzysta z czujników ABS, które informują ten system o różnicy między wartością prędkości kół napędzanych i nienapędzanych. Kluczowe jest przekroczenie dopuszczalnej różnicy między tymi wartościami, co jest wychwytywane przez system kontroli trakcji i niwelowane.

ASR system – jak reguluje pracę silnika?

Jednym ze sposobów jest ograniczenie powstawania momentu obrotowego poprzez kontrolowanie działania układu zasilania paliwem. Może się to odbywać przy pomocy elektronicznej przepustnicy, która w połączeniu z czujnikiem położenia pedału przyspieszenia i komputerem sterującym realizuje „zdławienie” jednostki. Jak? Poprzez ograniczenie dopływu powietrza do komory spalania. W przypadku poślizgu w czasie przyspieszania, kontrola trakcji uniemożliwia dodatkowe przyspieszanie, a pedał gazu nie wywołuje zmiany wartości obrotowych silnika.

Zobacz też:
Rura wydechowa w samochodzie – zadanie, łączenie, dym

Inną możliwością jest bezpośrednia ingerencja w układ wtryskowy. W momencie wykrycia poślizgu kół podczas przyspieszania potrzebne może być opóźnienie kąta wyprzedzenia zapłonu lub zupełne odłączenie iskry na poszczególnych cylindrach. W silnikach wysokoprężnych układ ASR działa nieco inaczej i nie przestawia kąta wtrysku, lecz zmniejsza dawkę podawanego paliwa. Wiąże się to ze zmniejszeniem generowanego momentu obrotowego.

Jak ASR w samochodzie wpływa na układ hamulcowy?

Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że reakcja silnika na poślizg kół może nie być natychmiastowa. Dlatego kontrola trakcji bazuje nie tylko na regulacji zapłonu lub wtrysku paliwa, ale też na ingerencji w hamulce. W jaki sposób się to odbywa?

W pojazdach, które otrzymały system kontrolujący układ paliwowy podczas poślizgu, wykorzystanie hamulców jest niewielkie. Następuje wtedy delikatne zmniejszenie dopływu momentu obrotowego do kół ślizgających się, co skutkuje zwiększeniem możliwości ruszenia w niesprzyjających warunkach.

Układ ASR zwany elektroniczną szperą, co to takiego?

Jest też inny typ ASR, który powoduje, że trakcja w samochodzie zachowywana jest w sposób mechaniczny. To rozwiązanie bazujące na wykorzystaniu hamulców i redukcji funkcjonowania tradycyjnego mechanizmu różnicowego. Potocznie nazywany jest elektroniczną szperą. O co chodzi? 

Podczas przyspieszania dyferencjał przenosi identyczną ilość momentu obrotowego na oba koła osi. W momencie, gdy jedno z nich zostaje wprowadzone w poślizg (bo stoi np. na lodzie), drugie stojące na bardziej przyczepnym podłożu nie otrzyma wystarczającej ilości momentu obrotowego, by ruszyć z miejsca. Kontrola trakcji powoduje przyhamowanie koła ślizgającego się, co sprzyja powstawaniu większego obciążenia bez utraty generowanego momentu obrotowego. Dzięki temu drugie koło otrzymuje go więcej i auto może ruszyć z miejsca.

Zakres działania systemu kontroli trakcji

Oczywiście nie jest możliwe ciągłe wpływanie na hamulce przez ASR, ponieważ groziłoby to ich przegrzaniem i uszkodzeniem. Dlatego ingerencja w układ hamulcowy jest tylko chwilowa. Układ ASR nazywany elektroniczną szperą nie jest więc rozwiązaniem doskonałym i nie generuje takiego zachowania auta, jak klasyczna szpera implementowana w mechanizmie różnicowym aut sportowych.

Zobacz też:
Samochód do 15 tys. złotych – warianty, silniki, propozycje

Usterki systemu ASR w pojazdach

Skoro wiadomo już, co to jest ASR i w jaki sposób działa. Pora na omówienie kilku jego wad i potencjalnych usterek. Co zaskakujące i paradoksalne, kontrola trakcji przeszkadza w momentach, gdy powinna najbardziej pomagać. Dlaczego tak się dzieje?

Komplikacje z użytkowaniem ASR

Podczas pokonywania głębokiej zaspy, delikatny poślizg kół może powodować aktywację ASR i zdławienie silnika, co w konsekwencji kończy się jego unieruchomieniem. O ile przejechanie przez zaspę autem rozpędzonym jest możliwe, tak ruszenie z miejsca w momencie ugrzęźnięcia w zaspie jest już trudniejsze.

Podobnie rzecz ma się po wjechaniu w luźny piasek, np. na drogach nieutwardzonych w terenie. W takich momentach łatwiej o poślizg kół i kontrolka trakcji się zaświeci (to pomarańczowa ikonka z zarysem auta i dwoma śladami poślizgu). System może odciąć zapłon lub przyhamować auto i spowodować jego zatrzymanie w piasku. Dlatego mając przed sobą głęboki śnieg lub piasek najlepiej czasowo wyłączyć ASR.

Kontrolka kontroli trakcji się świeci, co robić?

Może się zdarzyć, że bez większej przyczyny kontrolka kontroli trakcji zacznie się świecić. Jest kilka przyczyn takiego zjawiska:

  1. uszkodzenie systemu ABS – ASR i ABS korzystają z tego samego modułu sterującego i wykorzystują działanie czujników ABS. Dlatego może się zdarzyć, że gdy uszkodzeniu ulegnie moduł ABS lub któryś z elementów systemu, zaświeci się też kontrolka trakcji;
  2. awaria modułu kontroli trakcji – nie zdarza się to często, jednak czasem uszkodzeniu ulegnie urządzenie odpowiedzialne za sterowanie ASR; 
  3. destrukcja czujnika prędkości koła – to on odpowiada za informację dostarczaną do systemów ABS i ASR, dlatego jego zabrudzenie lub uszkodzenie zaburza funkcjonowanie całego systemu.

Kontrola trakcji może uratować cię z opresji w krytycznym momencie, dlatego nie bagatelizuj jej możliwości i nie wyłączaj systemu, jeśli nie jest to konieczne.

Zobacz też:
Samochody PRL – czym się wtedy jeździło?

Miłośnik motoryzacji, który uwielbia dźwięk V8. Gdy nie naprawia ze swoimi mechanikami nowszych aut, dla przyjemności i własnej satysfakcji rekonstruuje starsze modele. Organizator wyjazdów off-roadowych po Polsce i Europie.

1 Comment

1 Comment

  1. Bartosz

    22 kwietnia 2021 at 20:53

    Kontrola trakcji… znajome określenie, ale jakoś nigdy bardziej nie interesowało mnie na tyle, aby się w nie zagłębić. Dzisiaj trafiłem na ten artykuł i tak fajnie go napisaliście, że wciągnął bez reszty!

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Sprawdź także

Wiadomości

Tesla zamierza jeszcze w tym roku udostępnić swoje punkty ładowania dla innych producentów aut. Pierwsze kroki zostały w tym kierunku poczynione w Norwegii. Plany...

Dokumenty

Wymiana prawa jazdy jest konieczna co jakiś czas. Będziesz musiał wyrobić nowy dokument, nawet jeśli ten dotychczasowy masz bezterminowo. Co ile lat trzeba wymieniać...

Ciekawostki

Stacja benzynowa to miejsce, które jako kierowca na pewno odwiedzasz regularnie. Czy jednak wiesz, jak działa? Ile jest stacji benzynowych w Polsce i co...

Samochody

Oldtimery to samochody, które nie mają sztywnej definicji. W ujęciu Kodeksu drogowego są to pojazdy zarejestrowane jako zabytkowe lub umieszczone na liście przedmiotów muzealnych....

Samochody

Łańcuchy na koła są obowiązkiem w krajach o wyjątkowo intensywnie zaśnieżonych drogach. Co ciekawe, w Polsce również jest wymóg ich zakładania, ale nie na...

Samochody

Poduszki amortyzatora są umieszczone w górnej jego części i jako elementy zawieszenia odpowiadają za tłumienie drgań. Z wymianą nie ma co zwlekać! Czym grozi...

Wiadomości

Wczoraj w godzinach wieczornych policjanci z Dąbrowy Tarnowskiej ruszyli w pościg za kierowcą BMW, który przekroczył prędkość o 70 km/h i nie zatrzymał się...

Wiadomości

Wczoraj w Budzyniu doszło do wypadku samochodowego, w którym wzięły udział trzy pojazdy. Osobowy Opel zderzył się z ciężarówką, natomiast kierowca Forda wylądował w...

Wiadomości

W Polsce aut elektrycznych regularnie przybywa, jednak punktów ładowania już niekoniecznie. W samej Warszawie znajdziemy zaledwie 226 takich miejsc. Uwzględniając liczbę pojazdów na prąd...

Wiadomości

Toyota nie zamierza promować Igrzysk Olimpijskich, które w najbliższy piątek rozpoczną się w Tokio. Japońska marka chce w ten sposób uniknąć powiązania z imprezą,...

Zobacz także

Samochody

Homologacja to sprawdzenie przedmiotu przed użytkowaniem przez urząd z państwowym zezwoleniem. Auto musi ją przejść, co jest jasne. Czym właściwie jest homologacja pojazdów i...

Samochody

Wał Kardana to mechanizm krzyżakowy umieszczony na dwóch wałach. Odpowiada on za przenoszenie momentu obrotowego z silnika na oś pojazdu. Z czego składa się...

Dokumenty

Prawo jazdy kat. B jest tym najbardziej podstawowym, które pozwala ci poruszać się m.in. samochodami osobowymi. Co jednak musisz wiedzieć, zanim wybierzesz się na...

Samochody

Ze względu na letnie upały, samochód szybko się nagrzewa, a w środku panuje atmosfera sauny. Nie są to optymalne warunki do podróżowania, niezależnie od...

Samochody

Gaśnica samochodowa to niezbędne wyposażenie każdego pojazdu. Musisz ją mieć w trakcie każdej podróży, aby zadbać o swoje bezpieczeństwo. Gdzie możesz ją kupić i...

Dokumenty

Dopiero zaczynasz swoją przygodę z motoryzacją? Jeśli tak, to oznacza, że musisz dokładnie poznać wszystkie jej tajniki. Powinieneś przecież w świadomy, bezpieczny i odpowiedzialny...

Wiadomości

Alfa Romeo pozostanie w Formule 1 co najmniej do końca sezonu 2024. Nie jest za to jeszcze znany skład kierowców, który będzie jeździł w...

Samochody

Filtr kabinowy powinien znajdować się w każdym samochodzie. Ta pozornie niewielka część może mieć naprawdę duży wpływ na twoje zdrowie i komfort jazdy. Jakie...