Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

kontrola trakcji
kontrola trakcji

Samochody

Kontrola trakcji – skuteczna ochrona przed poślizgiem!

Jeżeli nie wiesz, czym jest kontrola trakcji, ten artykuł jest dla ciebie. Dowiesz się z niego, co to jest ASR, jaką rolę spełnia, w jaki sposób działa i kiedy może szwankować. Poniżej wskazaliśmy też sytuacje, w których warto wyłączać układ ASR.

Jeszcze w latach 90. tych wykorzystywanie elektronicznych układów bezpieczeństwa w pojazdach nie było tak powszechne. Nie zawsze samochody były wyposażone w takie udogodnienia, jak wspomaganie kierownicy, nie mówiąc już o ABS. Teraz jednak sytuacja jest zupełnie inna, a system kontroli trakcji na dobre zagościł niemal we wszystkich dostępnych obecnie konstrukcjach. Co musisz wiedzieć o kontroli trakcji?

ASR – system wspomagający kierowcę

Moce w obecnie produkowanych autach, zdecydowanie przekraczają te dostępne dla klientów jeszcze 10 czy 20 lat temu. Nikogo nie dziwi rodzinne kombi o mocy ponad 200 KM czy SUV z turbodoładowanym silnikiem V6 pod maską. Zapanowanie nad takimi pojazdami nie jest proste, szczególnie gdy warunki drogowe się zmieniają. Kontrola trakcji w samochodzie przeciwdziała powstawaniu poślizgu podczas przyspieszania. Działa na różne sposoby, które omówiamy poniżej.

Układ ASR a ABS – zależności

W jaki sposób dostosować wartość momentu obrotowego wytwarzanego przez silnik do aktualnej prędkości obrotowej kół? Kontrolka trakcji ASR korzysta z czujników ABS, które informują ten system o różnicy między wartością prędkości kół napędzanych i nienapędzanych. Kluczowe jest przekroczenie dopuszczalnej różnicy między tymi wartościami, co jest wychwytywane przez system kontroli trakcji i niwelowane. System potrafi określić również kiedy koło traci przyczepność do nawierzchni. Z kolei system ESP odpowiada za stabilizację toru jazdy.

kontrola trakcji - układ asr a abs, zależności

ASR system – jak reguluje pracę silnika?

Jednym ze sposobów jest ograniczenie powstawania momentu obrotowego poprzez kontrolowanie działania układu zasilania paliwem. Może się to odbywać przy pomocy elektronicznej przepustnicy, która w połączeniu z czujnikiem położenia pedału przyspieszenia i komputerem sterującym realizuje „zdławienie” jednostki. Jak? Poprzez ograniczenie dopływu powietrza do komory spalania. W przypadku poślizgu w czasie zwiększania prędkości, kontrola trakcji uniemożliwia dodatkowe przyspieszanie, a pedał gazu nie wywołuje zmiany wartości obrotowych silnika.

Zobacz też:
Montaż kamery cofania – samodzielnie czy w warsztacie?

Inną możliwością jest bezpośrednia ingerencja w układ wtryskowy. W momencie wykrycia poślizgu kół podczas zwiększania prędkości potrzebne może być opóźnienie kąta wyprzedzenia zapłonu lub zupełne odłączenie iskry na poszczególnych cylindrach. silnikach wysokoprężnych układ ASR działa nieco inaczej i nie przestawia kąta wtrysku, lecz zmniejsza dawkę podawanego paliwa. Wiąże się to ze zmniejszeniem generowanego momentu.

Jak ASR w samochodzie wpływa na układ hamulcowy?

Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że reakcja silnika na ślizganie się kół może nie być natychmiastowa. Dlatego kontrola trakcji bazuje nie tylko na regulacji zapłonu lub wtrysku paliwa, ale też na ingerencji hamowania. W jaki sposób się to odbywa?

W pojazdach, które otrzymały system kontrolujący układ paliwowy podczas poślizgu, wykorzystanie hamulców jest niewielkie. Następuje wtedy delikatne zmniejszenie dopływu obrotów do kół ślizgających się, co skutkuje zwiększeniem możliwości ruszenia w niesprzyjających warunkach.

kontrola trakcji - jak asr wpływa na układ hamulcowy

Układ ASR zwany elektroniczną szperą, co to takiego?

Jest też inny typ ASR, który powoduje, że trakcja w samochodzie zachowywana jest w sposób mechaniczny. To rozwiązanie bazujące na wykorzystaniu hamulców i redukcji funkcjonowania tradycyjnego mechanizmu różnicowego. Polega na zmniejszeniu momentu napędowego. Potocznie nazywany jest elektroniczną szperą. O co chodzi? 

Podczas przyspieszania i ruszania dyferencjał przenosi identyczną ilość momentu obrotowego na oba koła osi. W momencie, gdy jedno z nich zostaje wprowadzone w poślizg (bo stoi np. na lodzie), drugie stojące na bardziej przyczepnym podłożu nie otrzyma wystarczającej ilości obrotów, by ruszyć z miejsca. Kontrola trakcji powoduje przyhamowanie koła ślizgającego się, co sprzyja powstawaniu większego obciążenia bez utraty generowanego momentu obrotowego. Dzięki temu drugie koło otrzymuje go więcej i samochód może ruszyć z miejsca.

Zakres działania systemu kontroli trakcji

Oczywiście nie jest możliwe ciągłe wpływanie na hamulce przez ASR, ponieważ groziłoby to ich przegrzaniem i uszkodzeniem. Dlatego ingerencja w układ hamulcowy jest tylko chwilowa. Układ ASR nazywany elektroniczną szperą nie jest więc rozwiązaniem doskonałym i nie generuje takiego zachowania samochodu, jak klasyczna szpera implementowana w mechanizmie różnicowym pojazdów sportowych.

Usterki systemu ASR w pojazdach

Skoro wiadomo już, co to jest ASR i w jaki sposób działa. Pora na omówienie kilku jego wad i potencjalnych usterek. Co zaskakujące i paradoksalne, kontrola trakcji przeszkadza w momentach, gdy powinna najbardziej pomagać. Dlaczego tak się dzieje?

Zobacz też:
E36 – silniki i auta z tymi jednostkami od BMW. Informacje, które warto znać
kontrola trakcji - układ usterki systemów w pojazdach

Komplikacje z użytkowaniem ASR

Podczas pokonywania głębokiej zaspy, delikatny poślizg kół może powodować aktywację ASR i zdławienie silnika, co w konsekwencji kończy się jego unieruchomieniem. O ile przejechanie przez zaspę autem rozpędzonym jest możliwe, tak ruszenie z miejsca w momencie ugrzęźnięcia w zaspie jest już trudniejsze.

Podobnie rzecz ma się po wjechaniu w luźny piasek, np. na drogach nieutwardzonych w terenie. W takich momentach łatwiej o poślizg i kontrolka trakcji się zaświeci (to pomarańczowa ikonka z zarysem samochodu i dwoma śladami poślizgu). System może odciąć zapłon lub przyhamować pojazd i spowodować jego zatrzymanie w piasku. Dlatego mając przed sobą głęboki śnieg lub piasek najlepiej czasowo wyłączyć ASR.

Kontrolka kontroli trakcji się świeci, co robić?

Może się zdarzyć, że bez większej przyczyny kontrolka trakcji zacznie się świecić. Jest kilka przyczyn takiego zjawiska:

  1. uszkodzenie systemu ABS – ASR i ABS korzystają z tego samego modułu sterującego i wykorzystują działanie czujników, które zapobiegają blokowaniu kół podczas hamowania. Dlatego może się zdarzyć, że gdy uszkodzeniu ulegnie moduł ABS lub któryś z elementów systemu, zaświeci się też kontrolka trakcji;
  2. awaria modułu traction control – nie zdarza się to często, jednak czasem uszkodzeniu ulegnie urządzenie odpowiedzialne za sterowanie ASR; 
  3. destrukcja czujnika prędkości koła – to on odpowiada za informację dostarczaną do systemów ABS i ASR, dlatego jego zabrudzenie lub uszkodzenie zaburza funkcjonowanie całego systemu.

Układ kontroli trakcji może uratować cię z opresji w krytycznym momencie, dlatego nie bagatelizuj jej możliwości i nie wyłączaj systemu, jeśli nie jest to konieczne.

Miłośnik motoryzacji, który uwielbia dźwięk V8. Gdy nie naprawia ze swoimi mechanikami nowszych aut, dla przyjemności i własnej satysfakcji rekonstruuje starsze modele. Organizator wyjazdów off-roadowych po Polsce i Europie.

1 Comment

1 Comment

  1. Bartosz

    22 kwietnia 2021 at 20:53

    Kontrola trakcji… znajome określenie, ale jakoś nigdy bardziej nie interesowało mnie na tyle, aby się w nie zagłębić. Dzisiaj trafiłem na ten artykuł i tak fajnie go napisaliście, że wciągnął bez reszty!

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

Sprawdź także

zakaz wyprzedzania

Znaki drogowe

Znaki zakazu są ustawiane po to, aby lepiej organizować ruch w konkretnym obszarze. Dzięki temu użytkownicy drogi dokładnie wiedzą, jakie manewry są dozwolone, a...

podsterownośćpodsterowność

Samochody

Chyba każdemu z nas zdarzyło się wpaść w poślizg - nie tylko zimą. Od reakcji kierowcy zależy, czy uda się wyprowadzić pojazd na właściwą...

montaż oponmontaż opon

Opony

Niezależnie od tego, czy mowa o oponach nowych czy używanych, zimowych czy letnich, od ich poprawnego montażu zależy w ogromnej mierze bezpieczeństwo i zachowanie...

ranking opon letnichranking opon letnich

Opony

Każdego roku kierowcy stają przed wyzwaniem, jakim jest wybór opon do swojego samochodu. Producenci prześcigają się w oferowaniu bezpieczniejszych, ekonomiczniejszych i dających więcej radości...

wskaźnik zużycia oponywskaźnik zużycia opony

Opony

Zadbane oraz regularnie wymianie opony to klucz do bezpiecznej i komfortowej jazdy. Skąd możesz wiedzieć, jaki jest ich stan w aucie? Świadczy o tym...

etykieta oponyetykieta opony

Opony

Kupno nowych opon do swojego samochodu nie jest wcale takie łatwe – m.in. z uwagi na ogromny wybór na rynku. W podjęciu świadomej decyzji...

opony premiumopony premium

Opony

Opony klasy premium to ogumienie z najwyższej półki, które charakteryzuje się doskonałymi parametrami oraz wykorzystuje nowatorskie rozwiązania. Sprawdź, czym się wyróżniają oraz czy naprawdę...

Opony

Odpowiednie ciśnienie w oponach jest kluczowe nie tylko dla komfortu podróżnych, ale także dla efektywnej pracy hamulców czy ograniczenia zużycia paliwa. Pompowanie kół azotem...

klasy oponklasy opon

Opony

Samochodowe opony różnią się od siebie nie tylko rozmiarem, sezonem czy przeznaczeniem, ale również klasą. Daje to możliwość lepszego dopasowania ogumienia do swoich potrzeb,...

szerokość oponyszerokość opony

Opony

Jakakolwiek decyzja o zmianie szerokości opony może mieć dalekosiężne skutki wpływające na komfort jazdy zachowanie samochodu na drodze, efektywność hamowania czy zużycie paliwa. O...

Zobacz także

aquaplaningaquaplaning

Samochody

Zdarzyło ci się poczuć pogorszenie stabilności samochodu i komfortu prowadzenia podczas przejeżdżania przez dużą kałużę? Jeśli tak, to doświadczyłeś zjawiska znanego jako aquaplaning. Warto...

jakie opony letniejakie opony letnie

Porady

Wielu kierowców co kilka lat zastanawia się, jakie opony letnie wybrać. Choć rynek nasycony jest różnymi modelami, a możliwości jest bardzo dużo, łatwo w...

bieżnik oponybieżnik opony

Samochody

Sprawdzenie głębokości bieżnika to najskuteczniejsza i najłatwiejsza metoda oceniania jakości ogumienia w samochodzie. Dlaczego bieżnik opony jest tak ważny? Sprawdź, a także dowiedz się,...

indeks nośności oponyindeks nośności opony

Samochody

Wśród licznych oznaczeń, które znajdują się na ogumieniu samochodowym, jest indeks nośności opony. Pośród wielu informacji ta dla wielu kierowców jest najbardziej enigmatyczna. Dowiedz...

suv do 40 tyssuv do 40 tys

Samochody

Samochody typu kombi wypierane są z rynku przez większe i bardziej funkcjonalne auta. Porównaliśmy najpopularniejsze pojazdy segmentu SUV do 40 tys. Przeczytaj artykuł i...

silnik v4silnik v4

Samochody

Dlaczego silnik V4 jest tak rzadko montowany w samochodach? Konstrukcje tego typu mają wiele zalet, jednak motory widlaste o oznaczeniu V montowane są głównie...

Podróż samochodem z dzieckiemPodróż samochodem z dzieckiem

Porady

Dla wielu rodziców podróż samochodem wraz z dziećmi to nie lada wyzwanie. Nic dziwnego, ponieważ mali ludzie są nie tylko ekstremalnie ciekawi świata, ale...

suv do 30 tyssuv do 30 tys

Samochody

Uterenowione auta rodzinne od lat cieszą się rosnącą popularnością i zwiększa się ich udział w sprzedaży na rynku pierwotnym. Dzięki czemu masz do wyboru...