Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

kontrola trakcji
kontrola trakcji

Eksploatacja

Kontrola trakcji – skuteczna ochrona przed poślizgiem!

Jeżeli nie wiesz, czym jest kontrola trakcji, ten artykuł jest dla ciebie. Dowiesz się z niego, co to jest ASR, jaką rolę spełnia, w jaki sposób działa i kiedy może szwankować. Poniżej wskazaliśmy też sytuacje, w których warto wyłączać układ ASR.

Jeszcze w latach 90. tych wykorzystywanie elektronicznych układów bezpieczeństwa w pojazdach nie było tak powszechne. Nie zawsze samochody były wyposażone w takie udogodnienia, jak wspomaganie kierownicy, nie mówiąc już o ABS. Teraz jednak sytuacja jest zupełnie inna, a system kontroli trakcji na dobre zagościł niemal we wszystkich dostępnych obecnie konstrukcjach. Co musisz wiedzieć o kontroli trakcji?

ASR – system wspomagający kierowcę

Moce w obecnie produkowanych autach, zdecydowanie przekraczają te dostępne dla klientów jeszcze 10 czy 20 lat temu. Nikogo nie dziwi rodzinne kombi o mocy ponad 200 KM czy SUV z turbodoładowanym silnikiem V6 pod maską. Zapanowanie nad takimi autami nie jest proste, szczególnie gdy warunki drogowe się zmieniają. Kontrola trakcji w samochodzie przeciwdziała powstawaniu poślizgu podczas przyspieszania. Działa na różne sposoby, które omówiamy poniżej.

Układ ASR a ABS – zależności

W jaki sposób dostosować wartość momentu obrotowego wytwarzanego przez silnik do aktualnej prędkości obrotowej kół? Kontrolka trakcji ASR korzysta z czujników ABS, które informują ten system o różnicy między wartością prędkości kół napędzanych i nienapędzanych. Kluczowe jest przekroczenie dopuszczalnej różnicy między tymi wartościami, co jest wychwytywane przez system kontroli trakcji i niwelowane.

ASR system – jak reguluje pracę silnika?

Jednym ze sposobów jest ograniczenie powstawania momentu obrotowego poprzez kontrolowanie działania układu zasilania paliwem. Może się to odbywać przy pomocy elektronicznej przepustnicy, która w połączeniu z czujnikiem położenia pedału przyspieszenia i komputerem sterującym realizuje „zdławienie” jednostki. Jak? Poprzez ograniczenie dopływu powietrza do komory spalania. W przypadku poślizgu w czasie przyspieszania, kontrola trakcji uniemożliwia dodatkowe przyspieszanie, a pedał gazu nie wywołuje zmiany wartości obrotowych silnika.

Zobacz też:
Filtr cząstek stałych – niewielkie urządzenie, wielki wpływ na czystość powietrza

Inną możliwością jest bezpośrednia ingerencja w układ wtryskowy. W momencie wykrycia poślizgu kół podczas przyspieszania potrzebne może być opóźnienie kąta wyprzedzenia zapłonu lub zupełne odłączenie iskry na poszczególnych cylindrach. W silnikach wysokoprężnych układ ASR działa nieco inaczej i nie przestawia kąta wtrysku, lecz zmniejsza dawkę podawanego paliwa. Wiąże się to ze zmniejszeniem generowanego momentu obrotowego.

Jak ASR w samochodzie wpływa na układ hamulcowy?

Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że reakcja silnika na poślizg kół może nie być natychmiastowa. Dlatego kontrola trakcji bazuje nie tylko na regulacji zapłonu lub wtrysku paliwa, ale też na ingerencji w hamulce. W jaki sposób się to odbywa?

W pojazdach, które otrzymały system kontrolujący układ paliwowy podczas poślizgu, wykorzystanie hamulców jest niewielkie. Następuje wtedy delikatne zmniejszenie dopływu momentu obrotowego do kół ślizgających się, co skutkuje zwiększeniem możliwości ruszenia w niesprzyjających warunkach.

Układ ASR zwany elektroniczną szperą, co to takiego?

Jest też inny typ ASR, który powoduje, że trakcja w samochodzie zachowywana jest w sposób mechaniczny. To rozwiązanie bazujące na wykorzystaniu hamulców i redukcji funkcjonowania tradycyjnego mechanizmu różnicowego. Potocznie nazywany jest elektroniczną szperą. O co chodzi? 

Podczas przyspieszania dyferencjał przenosi identyczną ilość momentu obrotowego na oba koła osi. W momencie, gdy jedno z nich zostaje wprowadzone w poślizg (bo stoi np. na lodzie), drugie stojące na bardziej przyczepnym podłożu nie otrzyma wystarczającej ilości momentu obrotowego, by ruszyć z miejsca. Kontrola trakcji powoduje przyhamowanie koła ślizgającego się, co sprzyja powstawaniu większego obciążenia bez utraty generowanego momentu obrotowego. Dzięki temu drugie koło otrzymuje go więcej i auto może ruszyć z miejsca.

Zakres działania systemu kontroli trakcji

Oczywiście nie jest możliwe ciągłe wpływanie na hamulce przez ASR, ponieważ groziłoby to ich przegrzaniem i uszkodzeniem. Dlatego ingerencja w układ hamulcowy jest tylko chwilowa. Układ ASR nazywany elektroniczną szperą nie jest więc rozwiązaniem doskonałym i nie generuje takiego zachowania auta, jak klasyczna szpera implementowana w mechanizmie różnicowym aut sportowych.

Zobacz też:
Kalkulator spalania paliwa – jak obliczyć spalanie?

Usterki systemu ASR w pojazdach

Skoro wiadomo już, co to jest ASR i w jaki sposób działa. Pora na omówienie kilku jego wad i potencjalnych usterek. Co zaskakujące i paradoksalne, kontrola trakcji przeszkadza w momentach, gdy powinna najbardziej pomagać. Dlaczego tak się dzieje?

Komplikacje z użytkowaniem ASR

Podczas pokonywania głębokiej zaspy, delikatny poślizg kół może powodować aktywację ASR i zdławienie silnika, co w konsekwencji kończy się jego unieruchomieniem. O ile przejechanie przez zaspę autem rozpędzonym jest możliwe, tak ruszenie z miejsca w momencie ugrzęźnięcia w zaspie jest już trudniejsze.

Podobnie rzecz ma się po wjechaniu w luźny piasek, np. na drogach nieutwardzonych w terenie. W takich momentach łatwiej o poślizg kół i kontrolka trakcji się zaświeci (to pomarańczowa ikonka z zarysem auta i dwoma śladami poślizgu). System może odciąć zapłon lub przyhamować auto i spowodować jego zatrzymanie w piasku. Dlatego mając przed sobą głęboki śnieg lub piasek najlepiej czasowo wyłączyć ASR.

Kontrolka kontroli trakcji się świeci, co robić?

Może się zdarzyć, że bez większej przyczyny kontrolka kontroli trakcji zacznie się świecić. Jest kilka przyczyn takiego zjawiska:

  1. uszkodzenie systemu ABS – ASR i ABS korzystają z tego samego modułu sterującego i wykorzystują działanie czujników ABS. Dlatego może się zdarzyć, że gdy uszkodzeniu ulegnie moduł ABS lub któryś z elementów systemu, zaświeci się też kontrolka trakcji;
  2. awaria modułu kontroli trakcji – nie zdarza się to często, jednak czasem uszkodzeniu ulegnie urządzenie odpowiedzialne za sterowanie ASR; 
  3. destrukcja czujnika prędkości koła – to on odpowiada za informację dostarczaną do systemów ABS i ASR, dlatego jego zabrudzenie lub uszkodzenie zaburza funkcjonowanie całego systemu.

Kontrola trakcji może uratować cię z opresji w krytycznym momencie, dlatego nie bagatelizuj jej możliwości i nie wyłączaj systemu, jeśli nie jest to konieczne.

Zobacz też:
Pierścienie tłokowe – funkcja i koszt wymiany. Jakie są objawy uszkodzenia pierścieni?

Piotr Żandarowski

Zawodowo buduje drogi, mosty i tunele, jednak jego pasją jest jazda poza utwardzonymi szlakami. Zarówno w pełnym wymiarze, jak i w skali. W bagażniku zawsze ma największy zestaw kluczy i podręcznik „Sam naprawiam…”

Sprawdź także

Wiadomości

Mieszkańcy Łodzi mogli dziś oglądać nietypowy wypadek. Kierowca pod wpływem alkoholu nie zapanował nad niezwykle mocnym silnikiem Ferrari 488 na śliskiej nawierzchni i rozbił...

Wiadomości

Kierowcom na ulicach dużych miast dosyć często puszczają nerwy. Przeważnie jednak kończy się to energicznym wciskaniem klaksonu, żywą gestykulacją czy używaniem słów powszechnie uważanych...

Wiadomości

W piątkowy poranek doszło do dramatycznego w skutkach wypadku, jaki miał miejsce na jednym z odcinków trasy S1. Niestety, zginęły w nim dwie osoby....

Wiadomości

Tym razem nie powiodła się próba bezczelnej kradzieży auta na myjni. Nagrania z monitoringu pokazują trzeźwość umysłu kobiety, która ani myślała oddawać auta bez...

Wiadomości

Euro NCAP sprawdził bezpieczeństwo nowej Dacii, Volkswagena oraz Skody. O ile niemieckie i czeskie auto dostały bardzo oceny, Dacia wypadła po prostu fatalnie. Nowe...

Wiadomości

Po Polsce jeździ coraz więcej samochodów. Wygląda na to, że z roku na rok nasz rynek motoryzacyjny staje się coraz bardziej potężny. Do Niemiec...

Wiadomości

Tragiczny wypadek na Dolnym Śląsku. Za zabicie pieszego kierowca może trafić do więzienia na długie lata. On jednak twierdzi, że to ofiara wtargnęła na...

Wiadomości

Niezwykle niebezpieczne zachowanie kierowców trzech ciężarówek zarejestrował jeden z kierowców pod Poznaniem. Wszystkie trzy pasy autostrady A2 były zablokowane przez sześć kilometrów

Wiadomości

Już w najbliższą sobotę odbędzie się pogrzeb zmarłego w ubiegłym tygodniu księcia Filipa. Trumnę z jego ciałem przewiezie specjalnie przygotowany model Land Rovera

Wiadomości

Kierowcy podróżujący jedną z włoskich autostrad w zeszłą sobotę musieli doznać szoku. Wprost na nich jechała... ciężarówka. Aż trudno uwierzyć, że nikt nie ucierpiał...

Zobacz także

Prawo

Kierowanie samochodem bez prawa jazdy może odnosić się do dwóch rodzajów sytuacji. Kierujący albo nie ma dokumentu przy sobie podczas prowadzenia samochodu, albo nie...

Porady

Jazda samochodem to czysta przyjemność. Warto, jednak żebyś pamiętał o tym, które podzespoły pojazdu są niezbędne dla jego funkcjonowania. To, co można znaleźć pod...

Porady

Mycie silnika samochodu jest prostsze, niż się wydaje. Potrzebujesz jedynie myjki ciśnieniowej lub zwykłego węża i odpowiedniego detergentu. Możesz też zdecydować się na oddanie...

Porady

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie może być mylone z wyrejestrowaniem samochodu. To czynność konieczna, jeżeli auto zmienia właściciela. Możesz zrobić to osobiście albo przez...

Porady

Niska transparentność rynku pojazdów używanych to wciąż problem, o którym wie niewiele potencjalnych klientów aut. Zrozumienie patologicznych sytuacji i schematów rządzących nadal tą szczególną...

Prawo jazdy

Chcesz poczuć wiatr we włosach i adrenalinę szybciej krążącą w żyłach? Marzysz o jeździe na własnym motocyklu? Sprawdź, jakie wymagania musisz spełnić, żeby prowadzić...

Porady

Zakup auta poprzedzony jest wieloma rozważaniami co do marki i modelu pojazdu, jego wielkości, a później poszukiwaniami odpowiedniej oferty sprzedaży nowego lub używanego auta....

Prawo

Przekraczanie prędkości, wymuszanie pierwszeństwa, brak zapiętych pasów czy zapalonych świateł w samochodzie – to typowe wykroczenia, jakie popełniają kierowcy. Za poszczególne akty łamania przepisów...