Bądź na bieżąco

    Czego szukasz?

    System ESP
    System ESP

    Samochody

    System ESP – jak działa i czym steruje w aucie?

    Standardem wyposażenia w pojazdach produkowanych przed laty było wspomaganie kierownicy. Z czasem pojawił się również ABS, czyli system, który uniemożliwia blokowanie się kół podczas hamowania. Produkowane obecnie auta – z wyjątkiem niektórych, głównie sportowych – mają na pokładzie właśnie system ESP.

    ESP – co to jest?

    ESP to elektroniczny układ zapewniający stabilizację toru jazdy. Jego skrót pochodzi od angielskiego Electronic Stability Program i, w zależności od producenta samochodu, może przyjmować różne nazwy. Układ ESP kontroluje koła samochodu, wykrywając podsterowność lub nadsterowność podczas:

    • gwałtownego omijania przeszkody,
    • uślizgu kół podczas zakrętu,
    • jazdy po nawierzchni o różnej przyczepności.

    Producenci pojazdów decydują się na wprowadzanie układu stabilizacji toru jazdy ze względów bezpieczeństwa. Często nieprzewidywalne warunki panujące na drogach lub pojawienie się nieoczekiwanej przeszkody powoduje, że auto, które nie jest wyposażone w ten układ, może stracić przyczepność i wypaść z jezdni.

    Jak działa ESP?

    Podstawą funkcjonowania systemu ESP jest kontrola wszystkich kół pojazdu. W momencie utraty przyczepności układ otrzymuje wiele sygnałów z czujników elektronicznych i oblicza czas i siłę zablokowania każdego koła celem wyprowadzenia auta z poślizgu. W chwili rozpoczęcia działania na ekranie pulpitu pojawia się kontrolka ESP. Świadczy ona o pracy tego systemu. Jego funkcjonowanie jest praktycznie w pełni automatyczne i wykonuje odpowiednie ruchy bez względu na reakcję kierowcy.

    Każde koło, które pozostaje zablokowane, może zostać poruszone w dowolnym kierunku przy użyciu odpowiedniej siły. Skutkiem tego zjawiska jest utrata przyczepności i wynoszenie pojazdu poza zakręt. Stabilizacja toru jazdy ESP odczytuje z elektronicznych czujników, czy doszło do podsterowności, czy nadsterowności.

    W chwili utraty przyczepności przez koła przednie (podsterowność) zauważysz, że auto poszerza promień skrętu i, zamiast jechać po nim zgodnie z Twoim planem, wypada z niego. System ESP w danym momencie odpowiednio zablokuje koła tylne, aby umożliwić zniwelowanie powstającej różnicy i powrót przodu pojazdu na początkowy tor. Jeśli natomiast tylna oś ulega poślizgowi i czujesz ewidentnie, że pokonuje zakręt szerzej, niż tego chcesz, masz do czynienia z nadsterownością. Wtedy koła przednie blokowane są przez układ ESP i korygują tor jazdy auta.

    ESP w samochodzie – z jakich informacji korzysta?

    Do prawidłowego działania ESP potrzebne są odczyty wartości poszczególnych czujników. Są to:

    • przyspieszenie poprzeczne,
    • prędkość obrotowa koła,
    • przyspieszenie kątowe,
    • wartość skrętu kierownicy,
    • ciśnienie płynu hamulcowego.
    Zobacz też:
    Najszybszy samochód świata, czyli w pogoni za najlepszymi silnikami

    Dzięki tym wartościom system ESP oblicza optymalne wartości oraz czas zablokowania poszczególnych kół i wyprowadza samochód bezpiecznie z poślizgu. Oczywiście moment blokady trwa ułamki sekund i jest wielokrotnie powtarzany. W innym przypadku auto wypadłoby z trasy i prawdopodobnie uległo uszkodzeniu.

    Co zrobić, gdy zaświeci się kontrolka ESP?

    Wiele z oznaczeń widocznych na pulpicie danego pojazdu jest włączanych w chwili awarii. Układ ESP działa nieco inaczej i informuje kierowcę o aktywacji działania poprzez oznaczenie świetlne. Zazwyczaj jest to pulsacyjny sposób informowania o wykorzystywaniu tego systemu. Osoba kierująca pojazdem w zasadzie nie musi nic robić – elektronika ją wyręcza.

    W pewnych sytuacjach można jednak pomóc układowi w sprawnym działaniu. W momencie pojawienia się nadsterowności, tj. szybszego obracania się auta wokół własnej osi niż wymaga tego zakręt, system ESP możesz wesprzeć, wykonując ruch kierownicą przeciwny do toru jazdy. Proces ten musi zajść odpowiednio szybko i bez odrywania rąk od kierownicy. W ten sposób niweluje się prędkość obrotową pojazdu i unika nadsterowności.

    Podczas wystąpienia podsterowności możesz zmniejszyć kąt skrętu kół, co umożliwi systemowi stabilizacji toru jazdy wprowadzenie nadsterowności i zapewni szersze pokonanie zakrętu. Jak widać, większość pracy wykonuje za kierowcę układ elektroniczny, jednak osoba doświadczona może dodatkowo wspomóc jego działanie. Warto pamiętać, by w chwili utraty przyczepności nie tracić głowy i nie naciskać uporczywie na pedał hamulca.

    W jakich sytuacjach uruchamia się system ESP?

    Nieoczekiwane sytuacje na drogach mogą przydarzyć się w każdej chwili. Dlatego kontrola trakcji ESP charakteryzuje się wręcz natychmiastowym działaniem. Uwidacznia się to np. podczas testu łosia. Polega on na pokonaniu pewnej odległości drogą wyznaczoną przez pachołki z jak najwyższą prędkością, bez wypadania za wyznaczony tor. Auto jest dociążane do maksymalnej dopuszczalnej przez producenta wartości, opony mają zalecane ciśnienie, a system ESP pozostaje włączony.

    Bez wsparcia stabilizacji toru jazdy pojazdy z łatwością mogłyby wypaść za wyznaczoną trasę, stanąć na dwóch kołach, a nawet dachować. Taka sytuacja spotkała Citroena Nemo, który test łosia zakończył odwrócony dachem do jezdni. Nieoczekiwanie również inne pojazdy, np. Jeep Grand Cherokee, miały ogromne problemy z przejściem tego testu.

    Zobacz też:
    Czernidło do opon – dowiedz się, czym jest i jakie powinieneś wybrać

    Inną sytuacją może być jazda po nawierzchni o różnej przyczepności. Szczególnie widoczne może być to w zimie, gdy ujeżdżony śnieg tworzy lodowe tory. Pojazdy mogą poruszać się jednym kołem po lodzie, a drugim po śniegu, co powoduje nagłą utratę przyczepności podczas hamowania lub przyspieszania. ESP w samochodzie daje o sobie znać także podczas nagłej zmiany toru jazdy przy wyprzedzaniu, unikaniu przeszkód, wtargnięciu pieszego lub rowerzysty na drogę, wymuszenia przez kogoś pierwszeństwa czy innych sytuacji wymagających nagłych manewrów kierownicą.

    Widać wyraźnie, że system ESP jest niesamowicie przydatny w każdym pojeździe. Dlatego wielu producentów decyduje się na brak funkcji jego wyłączenia. W niektórych autach o charakterze sportowym możliwa jest jego czasowa dezaktywacja na potrzeby chwili. Mowa szczególnie o takich wyposażonych w napęd na tylną oś lub 4×4.

    Miłośnik motoryzacji, który uwielbia dźwięk V8. Gdy nie naprawia ze swoimi mechanikami nowszych aut, dla przyjemności i własnej satysfakcji rekonstruuje starsze modele. Organizator wyjazdów off-roadowych po Polsce i Europie.

    1 Comment

    1 Comment

    1. Bartek

      22 kwietnia 2021 at 19:32

      Wczoraj trafiłem na waszą stronę i niezmiernie się z tego powodu cieszę. Dowiedziałem się już mnóstwa ciekawostek na temat samochodów i ogólnie rzeczy związanych z jeżdżeniem. Oby więcej takich blogów jak wasz!

    Leave a Reply

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

    Sprawdź także

    Wiadomości

    Kraków. Autobus elektryczny Irizar IE Tram kursuje po ulicach miasta. Hiszpański pojazd wyjechał na linie 169, a niebawem obsłuży również linie 124 i 424....

    Naprawy

    Komfortowe prowadzenie samochodu jest bardzo ważne dla twojego bezpieczeństwa. Szarpanie przy ruszaniu może negatywnie wpłynąć na twoje skupienie podczas jazdy. Zobacz, co może być...

    Naprawy

    Warsztat samoobsługowy jest nowością na rynku. Pozwala on na odpłatne skorzystanie z dobrze wyposażonego miejsca, w którym samodzielnie naprawisz swój samochód. Co powinieneś o...

    Samochody

    Docieranie silnika nie jest we współczesnych modelach tak ważne, jak w starszych. Mimo to błędem jest sprawdzanie możliwości nowego samochodu już podczas pierwszej trasy....

    Naprawy

    Filtr gazu jest jednym z najważniejszych elementów instalacji LPG w pojeździe. Gaz wciąż jest popularnym paliwem. Zawdzięcza to głównie swojej niskiej cenie. Co powinieneś...

    Naprawy

    Jak czytać oznaczenia oleju silnikowego? Przyglądając się olejom silnikowym, zauważysz, że mają one na opakowaniach specjalne oznaczenia. Zrozumienie ich znaczenia jest niezbędne, by wybrać...

    Samochody

    Kradzież samochodu w Polsce zdarza się rzadziej niż dawniej. Nie zmienia to faktu, że ofiary przestępstwa często nie wiedzą, co robić w takiej sytuacji....

    Samochody

    Mało kto zwraca uwagę na słupki drogowe w trakcie jazdy samochodem. Tymczasem pełnią one znacznie więcej funkcji niż tylko ostrzeganie przed skrajem jezdni. Co...

    Samochody

    Dobrze byłoby nie musieć myśleć o tym, jak wyjechać z zaspy. Jednak śnieżna zima „zaskakuje” kierowców tak samo, jak drogowców. Zapoznaj się z tym...

    Naprawy

    Powerbank rozruchowy to niezwykle przydatne urządzenie, gdy akumulator w samochodzie niedomaga. Car jump starter ma więcej zastosowań, niż ci się wydaje! Przeczytaj nasz artykuł...

    Zobacz także

    Wiadomości

    Volkswagen Passat w wersji sedan nie będzie już dostępny w Europie. Przyczyną takiej decyzji są zdecydowanie lepsze wyniki sprzedażowe Passata kombi oraz pojawienie się...

    Wiadomości

    Robert Kubica sezon 2022 spędzi nie tylko jako rezerwowy zawodnik Alfy Romeo. Krakowianin będzie rywalizował także w WEC, czyli Długodystansowych Mistrzostwach Świata, co zostało...

    Wiadomości

    Maserati wraca do wyścigów! Włoska marka dołączy w 2023 r. do stawki Formuły E, co zbiega się z wejściem w życie przepisów Gen3, które...

    Wiadomości

    Lamborghini ma powody do radości. Mimo panującej pandemii ostatnie 12 miesięcy były udane dla włoskiej marki jeśli chodzi o sprzedaż. Lambo w sumie dostarczyło...

    Wiadomości

    Valentino Rossi zakończył karierę w MotoGP, jednak pozostanie w sportach motorowych jako czynny zawodnik. Włoch podpisał 13 stycznia kontrakt z belgijskim zespołem WRT. 42-latek...

    Samochody

    Zmiana samochodu stanowi dla każdego kierowcy duże wydarzenie. Zgłoszenie nabycia pojazdu to procedura, którą musi przejść każdy kupujący. Poniższy poradnik sprawi, że wszystkie formalności...

    Wiadomości

    BMW w przeciwieństwie do większości konkurentów nie zamierza całkowicie rezygnować z jednostek spalinowych. Bawarska marka chce w ten sposób dotrzeć do większej liczby klientów,...

    Wiadomości

    Dacia 2021 rok niewątpliwie zaliczy do udanych. Producent ten sprzedał w sumie 537 095 egzemplarzy co jest rekordowym rezultatem w historii marki. To z...