Bądź na bieżąco

Czego szukasz?

System ESP
System ESP

Wiedza

System ESP – jak działa i czym steruje w aucie?

Standardem wyposażenia w pojazdach produkowanych przed laty było wspomaganie kierownicy. Z czasem pojawił się również ABS, czyli system, który uniemożliwia blokowanie się kół podczas hamowania. Produkowane obecnie auta – z wyjątkiem niektórych, głównie sportowych – mają na pokładzie właśnie system ESP.

ESP – co to jest?

ESP to elektroniczny układ zapewniający stabilizację toru jazdy. Jego skrót pochodzi od angielskiego Electronic Stability Program i, w zależności od producenta samochodu, może przyjmować różne nazwy. Układ ESP kontroluje koła samochodu, wykrywając podsterowność lub nadsterowność podczas:

  • gwałtownego omijania przeszkody,
  • uślizgu kół podczas zakrętu,
  • jazdy po nawierzchni o różnej przyczepności.

Producenci pojazdów decydują się na wprowadzanie układu stabilizacji toru jazdy ze względów bezpieczeństwa. Często nieprzewidywalne warunki panujące na drogach lub pojawienie się nieoczekiwanej przeszkody powoduje, że auto, które nie jest wyposażone w ten układ, może stracić przyczepność i wypaść z jezdni.

Jak działa ESP?

Podstawą funkcjonowania systemu ESP jest kontrola wszystkich kół pojazdu. W momencie utraty przyczepności układ otrzymuje wiele sygnałów z czujników elektronicznych i oblicza czas i siłę zablokowania każdego koła celem wyprowadzenia auta z poślizgu. W chwili rozpoczęcia działania na ekranie pulpitu pojawia się kontrolka ESP. Świadczy ona o pracy tego systemu. Jego funkcjonowanie jest praktycznie w pełni automatyczne i wykonuje odpowiednie ruchy bez względu na reakcję kierowcy.

Każde koło, które pozostaje zablokowane, może zostać poruszone w dowolnym kierunku przy użyciu odpowiedniej siły. Skutkiem tego zjawiska jest utrata przyczepności i wynoszenie pojazdu poza zakręt. Stabilizacja toru jazdy ESP odczytuje z elektronicznych czujników, czy doszło do podsterowności, czy nadsterowności.

W chwili utraty przyczepności przez koła przednie (podsterowność) zauważysz, że auto poszerza promień skrętu i, zamiast jechać po nim zgodnie z Twoim planem, wypada z niego. System ESP w danym momencie odpowiednio zablokuje koła tylne, aby umożliwić zniwelowanie powstającej różnicy i powrót przodu pojazdu na początkowy tor. Jeśli natomiast tylna oś ulega poślizgowi i czujesz ewidentnie, że pokonuje zakręt szerzej, niż tego chcesz, masz do czynienia z nadsterownością. Wtedy koła przednie blokowane są przez układ ESP i korygują tor jazdy auta.

Zobacz też:
Dorabianie kluczy samochodowych – ile kosztuje? Czy opłaca się naprawiać klucze z immobilizerem?

ESP w samochodzie – z jakich informacji korzysta?

Do prawidłowego działania ESP potrzebne są odczyty wartości poszczególnych czujników. Są to:

  • przyspieszenie poprzeczne,
  • prędkość obrotowa koła,
  • przyspieszenie kątowe,
  • wartość skrętu kierownicy,
  • ciśnienie płynu hamulcowego.

Dzięki tym wartościom system ESP oblicza optymalne wartości oraz czas zablokowania poszczególnych kół i wyprowadza samochód bezpiecznie z poślizgu. Oczywiście moment blokady trwa ułamki sekund i jest wielokrotnie powtarzany. W innym przypadku auto wypadłoby z trasy i prawdopodobnie uległo uszkodzeniu.

Co zrobić, gdy zaświeci się kontrolka ESP?

Wiele z oznaczeń widocznych na pulpicie danego pojazdu jest włączanych w chwili awarii. Układ ESP działa nieco inaczej i informuje kierowcę o aktywacji działania poprzez oznaczenie świetlne. Zazwyczaj jest to pulsacyjny sposób informowania o wykorzystywaniu tego systemu. Osoba kierująca pojazdem w zasadzie nie musi nic robić – elektronika ją wyręcza.

W pewnych sytuacjach można jednak pomóc układowi w sprawnym działaniu. W momencie pojawienia się nadsterowności, tj. szybszego obracania się auta wokół własnej osi niż wymaga tego zakręt, system ESP możesz wesprzeć, wykonując ruch kierownicą przeciwny do toru jazdy. Proces ten musi zajść odpowiednio szybko i bez odrywania rąk od kierownicy. W ten sposób niweluje się prędkość obrotową pojazdu i unika nadsterowności.

Podczas wystąpienia podsterowności możesz zmniejszyć kąt skrętu kół, co umożliwi systemowi stabilizacji toru jazdy wprowadzenie nadsterowności i zapewni szersze pokonanie zakrętu. Jak widać, większość pracy wykonuje za kierowcę układ elektroniczny, jednak osoba doświadczona może dodatkowo wspomóc jego działanie. Warto pamiętać, by w chwili utraty przyczepności nie tracić głowy i nie naciskać uporczywie na pedał hamulca.

W jakich sytuacjach uruchamia się system ESP?

Nieoczekiwane sytuacje na drogach mogą przydarzyć się w każdej chwili. Dlatego kontrola trakcji ESP charakteryzuje się wręcz natychmiastowym działaniem. Uwidacznia się to np. podczas testu łosia. Polega on na pokonaniu pewnej odległości drogą wyznaczoną przez pachołki z jak najwyższą prędkością, bez wypadania za wyznaczony tor. Auto jest dociążane do maksymalnej dopuszczalnej przez producenta wartości, opony mają zalecane ciśnienie, a system ESP pozostaje włączony.

Zobacz też:
Ozonowanie samochodu – na czym polega? Co daje?

Bez wsparcia stabilizacji toru jazdy pojazdy z łatwością mogłyby wypaść za wyznaczoną trasę, stanąć na dwóch kołach, a nawet dachować. Taka sytuacja spotkała Citroena Nemo, który test łosia zakończył odwrócony dachem do jezdni. Nieoczekiwanie również inne pojazdy, np. Jeep Grand Cherokee, miały ogromne problemy z przejściem tego testu.

Inną sytuacją może być jazda po nawierzchni o różnej przyczepności. Szczególnie widoczne może być to w zimie, gdy ujeżdżony śnieg tworzy lodowe tory. Pojazdy mogą poruszać się jednym kołem po lodzie, a drugim po śniegu, co powoduje nagłą utratę przyczepności podczas hamowania lub przyspieszania. ESP w samochodzie daje o sobie znać także podczas nagłej zmiany toru jazdy przy wyprzedzaniu, unikaniu przeszkód, wtargnięciu pieszego lub rowerzysty na drogę, wymuszenia przez kogoś pierwszeństwa czy innych sytuacji wymagających nagłych manewrów kierownicą.

Widać wyraźnie, że system ESP jest niesamowicie przydatny w każdym pojeździe. Dlatego wielu producentów decyduje się na brak funkcji jego wyłączenia. W niektórych autach o charakterze sportowym możliwa jest jego czasowa dezaktywacja na potrzeby chwili. Mowa szczególnie o takich wyposażonych w napęd na tylną oś lub 4×4.

Piotr Żandarowski

Zawodowo buduje drogi, mosty i tunele, jednak jego pasją jest jazda poza utwardzonymi szlakami. Zarówno w pełnym wymiarze, jak i w skali. W bagażniku zawsze ma największy zestaw kluczy i podręcznik „Sam naprawiam…”

Komentuj

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Sprawdź także

Wiadomości

Mieszkańcy Łodzi mogli dziś oglądać nietypowy wypadek. Kierowca pod wpływem alkoholu nie zapanował nad niezwykle mocnym silnikiem Ferrari 488 na śliskiej nawierzchni i rozbił...

Wiadomości

Kierowcom na ulicach dużych miast dosyć często puszczają nerwy. Przeważnie jednak kończy się to energicznym wciskaniem klaksonu, żywą gestykulacją czy używaniem słów powszechnie uważanych...

Wiadomości

W piątkowy poranek doszło do dramatycznego w skutkach wypadku, jaki miał miejsce na jednym z odcinków trasy S1. Niestety, zginęły w nim dwie osoby....

Wiadomości

Tym razem nie powiodła się próba bezczelnej kradzieży auta na myjni. Nagrania z monitoringu pokazują trzeźwość umysłu kobiety, która ani myślała oddawać auta bez...

Wiadomości

Euro NCAP sprawdził bezpieczeństwo nowej Dacii, Volkswagena oraz Skody. O ile niemieckie i czeskie auto dostały bardzo oceny, Dacia wypadła po prostu fatalnie. Nowe...

Wiadomości

Po Polsce jeździ coraz więcej samochodów. Wygląda na to, że z roku na rok nasz rynek motoryzacyjny staje się coraz bardziej potężny. Do Niemiec...

Wiadomości

Tragiczny wypadek na Dolnym Śląsku. Za zabicie pieszego kierowca może trafić do więzienia na długie lata. On jednak twierdzi, że to ofiara wtargnęła na...

Wiadomości

Niezwykle niebezpieczne zachowanie kierowców trzech ciężarówek zarejestrował jeden z kierowców pod Poznaniem. Wszystkie trzy pasy autostrady A2 były zablokowane przez sześć kilometrów

Wiadomości

Już w najbliższą sobotę odbędzie się pogrzeb zmarłego w ubiegłym tygodniu księcia Filipa. Trumnę z jego ciałem przewiezie specjalnie przygotowany model Land Rovera

Wiadomości

Kierowcy podróżujący jedną z włoskich autostrad w zeszłą sobotę musieli doznać szoku. Wprost na nich jechała... ciężarówka. Aż trudno uwierzyć, że nikt nie ucierpiał...

Zobacz także

Prawo

Kierowanie samochodem bez prawa jazdy może odnosić się do dwóch rodzajów sytuacji. Kierujący albo nie ma dokumentu przy sobie podczas prowadzenia samochodu, albo nie...

Porady

Jazda samochodem to czysta przyjemność. Warto, jednak żebyś pamiętał o tym, które podzespoły pojazdu są niezbędne dla jego funkcjonowania. To, co można znaleźć pod...

Porady

Mycie silnika samochodu jest prostsze, niż się wydaje. Potrzebujesz jedynie myjki ciśnieniowej lub zwykłego węża i odpowiedniego detergentu. Możesz też zdecydować się na oddanie...

Porady

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu nie może być mylone z wyrejestrowaniem samochodu. To czynność konieczna, jeżeli auto zmienia właściciela. Możesz zrobić to osobiście albo przez...

Porady

Niska transparentność rynku pojazdów używanych to wciąż problem, o którym wie niewiele potencjalnych klientów aut. Zrozumienie patologicznych sytuacji i schematów rządzących nadal tą szczególną...

Prawo jazdy

Chcesz poczuć wiatr we włosach i adrenalinę szybciej krążącą w żyłach? Marzysz o jeździe na własnym motocyklu? Sprawdź, jakie wymagania musisz spełnić, żeby prowadzić...

Porady

Zakup auta poprzedzony jest wieloma rozważaniami co do marki i modelu pojazdu, jego wielkości, a później poszukiwaniami odpowiedniej oferty sprzedaży nowego lub używanego auta....

Prawo

Przekraczanie prędkości, wymuszanie pierwszeństwa, brak zapiętych pasów czy zapalonych świateł w samochodzie – to typowe wykroczenia, jakie popełniają kierowcy. Za poszczególne akty łamania przepisów...